FACEBOOK: Μεταξύ σοβαρού κι αστείου

 

Δεν ξέρω ποιο θα είναι το μέλλον του ΦΒ αλλά μιλώντας με τις νέες γενιές, δεν προβλέπεται ρόδινο. Και θα ‘ταν κρίμα. Γιατί το ΦΒ είναι η μεγαλύτερη κοινωνική επανάσταση μετά τη ζώνη αγνότητας. Και να το γιατί. Tο ΦΒ μας ένωσε, μας έφερε κοντά, μηδένισε την απόσταση. Θυμάμαι, 40 χρόνια πριν, φοιτητής στην Αγγλία, βγαίναμε στο δρόμο, στη βροχή και στο χιόνι, να πάμε στους περίφημους εκείνους κόκκινους τηλεφωνικούς θαλάμους, στα σκοτεινά, να τηλεφωνήσουμε, με κέρματα, στο σπίτι, στην Αθήνα. Τώρα, έχουμε παιδιά, εγγόνια, γονείς και τον πλανήτη ολόκληρο, σε 24ωρο βάση, με εικόνα μάλιστα, στο σαλόνι μας. Κάτι τέτοιο, 40 χρόνια πριν, θα φάνταζε σαν οργιάζουσα επιστημονική φαντασία.

Καταλαβαίνουμε πλέον καλύτερα ο ένας τον άλλον˙ όχι τόσο μέσα από τις αναρτήσεις μας, όσο μέσα από τα σχόλια που κάνουμε στις αναρτήσεις των άλλων. Όσα μπορεί πλέον να καταλάβει κάποιος μέσα από τις 10 λέξεις ενός σχολίου, θα χρειαζόταν δύο χρόνια ανάλυσης σε ένα νεαρό ψυχολόγο. Μην σχολιάζεις λοιπόν φίλε μου Βασίλη. Πες ό,τι έχεις να πεις αλλά μη σχολιάζεις επί παντός επιστητού. Εκτίθεσαι.

Το ΦΒ μας ανέβασε το ηθικό που καταρράκωσε η καθημερινότητα. Αποκτήσαμε φωνή, που την ακούει πλέον όλος ο πλανήτης. Έτοιμοι όλοι για το Βραβείο Πούλιτζερ. Το ΦΒ μας έπεισε ότι όλοι πλέον νομιμοποιούμαστε να έχουμε άποψη. Και ακόμα περισσότερο, και εδώ είναι το πιο διασκεδαστικό, μας έκανε να πιστέψουμε πως υπάρχουν άνθρωποι που «θα όφειλαν» να ενδιαφέρονται για την άποψή μας. Κι αν αυτό δεν επιβεβαιώνεται από τα ‘μου αρέσει’ από κάτω, τότε ξαναπέφτουμε σε βαθιά κατάθλιψη: «μα γιατί; Δυο ώρες έκανα να το γράψω. Και ήταν τόσο καλό…».

Και το παραπάνω με φέρνει στο τελευταίο μου σημείο: ο κόσμος πλέον δε διαβάζει. Σκρόλιν κάνει στον υπολογιστή και στο τηλέφωνο, και ζάππιν στην τηλεόραση. Προσπαθεί έτσι να διασκεδάσει την καταπίεση και τα προβλήματα που κουβαλάει από τη δουλειά στο σπίτι. Ώσπου να είναι έτοιμο το φαγητό. Να φάει και να μεταβεί στο παράλληλο σύμπαν του, μέχρι το επόμενο πρωί. Ο πανέξυπνος Ζούκερμπεργκ το κατάλαβε αυτό και έτσι επινόησε το Instagram: σκρόλιν φωτογραφιών. Και οι ακόμα εξυπνότεροι Κινέζοι σκέφτηκαν πως ούτε αυτό είναι το πιο έξυπνο: Για τα σύγχρονα ζόμπι, τα σύντομα βιντεάκια είναι πολύ καλύτερα από τις φωτογραφίες του Instagram. Και έτσι μας ήρθε και το Τικ Τοκ.

Δεν είναι ωραία και θαυμαστά όλα αυτά;

ΗΧ

Ούλωφ Πάλμε

Φτιάναμε βαλίτσες για την επόμενη περιπέτειά μας, στη Σουηδία, όταν τ’ ακούσαμε στο ραδιόφωνο˙ και παγώσαμε.

«μα γίνονται τέτοια πράματα στη Σουηδία;».

Τότε, ο Πάλμε ήταν ίσως ο πιο αγαπητός πολιτικός ηγέτης του πλανήτη. Ίσως επειδή δεν ήταν πολιτικός αλλά ένας απλός άνθρωπος που πήγαινε, μεσάνυχτα, απ’ το σινεμά στο σπίτι με τα πόδια. Εκεί τον βρήκαν και οι δύο σφαίρες που του έκοψαν το νήμα της ζωής και συγκλόνισαν τον πλανήτη.

Ένας «αληθινός» σοσιαλιστής που τα έβαλε με όλες τις πτυχές του ‘συστήματος’: πυρηνικά, ΗΠΑ, Βιετνάμ, Τρίτος Κόσμος, Απαρτχάιντ. Συνομιλητής τόσο του Αραφάτ όσο και του Κάστρο. Δε συμβιβάστηκε ποτέ και ποτέ δε δίστασε να πει τη γνώμη του, αν πίστευε πως αυτό θα εξυπηρετούσε την αλήθεια. Ίσως αυτό να ήταν που του κόστισε και τη ζωή.

37 χρόνια αργότερα, και ο δολοφόνος του δε βρέθηκε ποτέ. Και ούτε θα βρεθεί. Ο φάκελος Ούλωφ Πάλμε έκλεισε οριστικά πριν κάνα-δυο χρόνια, με εισαγγελική απόφαση.

HX

Let's go fly a kite

 

🎵with your fist holding tight, to the string of your kite*🎵

Θυμάμαι τον πατέρα μου.

Το Σάββατο το μεσημέρι έφερνε τις μάvες και την καλούμπα.

Μόνο εκείνος ήξερε από πού τ’ αγοράζαμε.

Οι μάνες έπρεπε να είναι από λυγαριά. 110 εκ.

Και η καλούμπα κορδονέτο: Πλεξίδα που την ξέστριβα, για να μην μπερδευτεί ο σπάγκος στο μάζεμα, και την τύλιγα μετά, με ‘οχτάρια’, σ’ ένα κομμάτι ξύλο.

Αν είχε περισσέψει τίποτα από πέρυσι, τις ενώναμε και την κάναμε διπλή.

«πρόσεχε τους κόμπους γιατί θα σου μπερδευτεί ο σπάγκος στο μάζεμα», μου έλεγε.

Την Κυριακή τον κολλούσαμε.

Μπλε και άσπρες λαδόκολλες απ’ το ψιλικατζίδικο. Ένας Σταυρός. Ελληνική σημαία.

Η Μαρίκα έφτιαχνε την αλευρόκολλα στην κουζίνα.

Η γιαγιά κυρ-Ασημίνα, από πολύχρωμες κόλες γλασέ, έκοβε και έδενε την ουρά, καθισμένη πάντα στη ντιβανοκασέλα της. Είναι η μόνη θέση που τη θυμάμαι, να ακούμε ανελλιπώς τον Ορέστη Λαμπίρη και τη γιαγιά Ανούσκα στο «Σπίτι των Ανέμων».

Μόνο εκείνος ήξερε να μετράει και να δένει τα ζύγια.

«άμα ζυγιάζεις σωστά, ο αετός δε θα σου κάνει ποτέ κοιλιά…»

Πολλές φορές ακολουθούσε και ο μπατζανάκης του. Ο Νίκος Β. Κωνσταντινουπολίτης εκείνος, ήξερε να φτιάχνει 'γαϊτανάκι'. Πλάκα είχε αλλά το γαϊτανάκι δεν έχει ζόρι. Κοριτσίστικο πράμα δηλαδή 😆 

Μαθήματα.

Ανεξίτηλα.

Από το πανεπιστήμιο της Ζωής.

Και των αναμνήσεων.

Καλά Κούλουμα.

 ΗΧ

*Mary Poppins. 

Ρολόγια SFIKO, Ευκλείδης Sr., (απο)παγκοσμιοποίηση, προστατευτισμός και ιστοριούλες για να περνά η ώρα

Του Ευκλείδη του άρεσαν τα ρολόγια˙ και τα μάζευε.

Πολλοί οι πλανόδιοι πωλητές που περνούσαν κάθε μέρα από το μαγαζί, κι εκείνος αγόραζε. Τα πάντα. Βιβλία, ρολόγια, τσιγάρα, χαλιά, κι εγώ δεν ξέρω τι.

Εκείνα τα χρόνια το SEIKO ήταν ένα αξιοπρεπές ρολόι.

Ήταν βλέπεις η δεκαετία της Ιαπωνίας. Με υψηλή τεχνολογία και οικονομίες κλίμακας (χαμηλό κόστος) οι Ιάπωνες κατακτούσαν την Ασία και στη συνέχεια τον κόσμο όλο. Ώσπου η χώρα έγινε ακριβή. Και τη σκυτάλη την πήρε η Κορέα. Μετά η Κίνα, το Βιετνάμ, οι Φιλιππίνες, η Ινδονησία και ακολουθεί, σύντομα, η Αφρική. Διεθνής Καταμερισμός της Εργασίας[1] το λένε αυτό κάποιοι οικονομολόγοι, σαν τη φίλη μου την Ελένη.

 Εμείς, από την άλλη, ακολουθήσαμε το αντίθετο μοντέλο. Του προστατευτισμού, των κλειστών συνόρων και των απαγορευτικών δασμών. Επικρατούσαν τότε οι θεωρίες του Χιλιανού Raul Prebisch, του πρώτου Γενικού Γραμματέα της UNCTAD[2], γνωστές ως θεωρίες ‘προστασίας νηπιακής βιομηχανίας’.[3] Απλά, όπως κανείς προστατεύει ένα μωρό ώσπου να μεγαλώσει, έτσι έπρεπε να προστατεύουμε και την εγχώρια παραγωγή, ώσπου να αναπτυχθεί και να γίνει διεθνώς ανταγωνιστική. Δεν μπορείς, με άλλα λόγια, να την εκθέσεις στον ανελέητο ανταγωνισμό των πολυεθνικών γιατί δε θα επιβιώσει. Εδώ που τα λέμε, κοιτώντας πίσω 50 χρόνια, ο Ραούλ δεν είχε και πολύ δίκιο: Δεν θα πισωγυρίσω σε ένα θέμα που το έχω πιάσει άπειρες φορές αλλά, με δυο λόγια, ήταν οι αναπτυσσόμενες χώρες αυτές που επωφελήθηκαν από το άνοιγμα των συνόρων και την παγκοσμιοποίηση. Εμείς αντίθετα, οι ‘σταυροφόροι’ της παγκοσμιοποίησης, πληρώνουμε τώρα το κόστος και αρχίσαμε ήδη να μιλάμε για απο-παγκοσμιοποίηση.[4]

Το μαγαζί της παγκοσμιοποίησης το ανοίξαμε όχι γιατί πιστεύαμε στα οφέλη της, αλλά από ανάγκη. Είμαστε βλέπεις ανεπτυγμένες αλλά και κορεσμένες κοινωνίες της αφθονίας, όπως τις περιέγραψε ο Galbraith στο "The Affluent Society", με κάθε γκαράζ και αυτοκίνητο, κάθε σαλόνι και τηλεόραση. Πόσα ακόμα καταναλωτικά αγαθά θα αγοράζαμε; Έπρεπε λοιπόν να πουλήσουμε εκτός συνόρων την τεράστια παραγωγή μας που ήταν τεράστια γιατί θέλαμε οικονομίες κλίμακας και διεθνώς ανταγωνιστικές εξαγωγές. 

Και εδώ ήταν το κεφαλαιώδες λάθος. Γιατί δεν παράγουμε 'εδώ' για να εξάγουμε 'εκεί', αλλά παράγουμε εκεί και επανεισάγομε εδώ, με όλες τις συνέπειες που έχει αυτό στην απασχόληση και τα έσοδα από φόρους. 

Με την οικονομική κρίση του 2009, ξεκίνησε λοιπόν δειλά δειλά η αποπαγκοσμιοποίηση: Απέχθεια στον φθηνό καταναλωτισμό, εμπορικές ανταλλαγές με φίλους (friendshoring) και γείτονες (nearshoring), κοντύτερες εφοδιαστικές αλυσίδες, τρισδιάστατες εκτυπώσεις, και πολλά άλλα. Επιστροφή στον προστατευτισμό στους υψηλούς δασμούς και στους εμπορικούς πολέμους. 

Και για να χαλαρώσουμε λιγάκι.

Οι προστατευτικοί δασμοί μας λοιπόν ήταν υπέρογκοι, κι αν τύχαινε να κουβαλάς κάτι στη τσέπη σου, σε έκοβε κρύος ιδρώτας με το διαπεραστικό βλέμμα του τελωνιακού στο Ελληνικό. Άσε δε και τη συχνότατη σωματική έρευνα, ιδιαίτερα του ‘ωραίου φύλου’... Αλλά ακόμα και αν ήσουν από τους λίγους προνομιούχους που μπορούσαν πού και πού να κάνουν κάποιο ταξιδάκι στο εξωτερικό, με τι λεφτά να αγοράσεις το Ελβετικό ρολόι; Πριν φύγουμε, έπρεπε να περάσουμε από την Τράπεζα της Ελλάδος να «βγάλουμε συνάλλαγμα», που μας το γράφανε κιόλας στο διαβατήριο, μη τυχόν και ξαναζητήσουμε. Οι μόνοι που μπορούσαν λοιπόν να τα αγοράσουν ήταν αυτοί που είχαν λεφτά στο εξωτερικό˙ εφοπλιστές δηλαδή, ναυτικοί, κλπ. Δεν ήταν δε άγνωστη και η πρακτική, κάποιος να περνάει "για μια καλημέρα" από το γραφείο στον Πειραιά, να δίνει ένα ποσό σε δραχμές και να παίρνει το ισοδύναμο σε λίρες από το γραφείο του Λονδίνου. 

[Παρένθεση. Συχνά, αυτό γινόταν με το αζημίωτο του 'εξυπηρετούντος', αφού η 'επίσημη' και η 'αγοραία' ισοτιμία της δραχμής απείχαν όσο η γη απ' τη σελήνη. Και όχι, φυσικά, μόνο στη χώρα μας. Έχω γράψει για τις 'περιπέτειές' μου στην κομμουνιστική Πολωνία (1987-1989): Στη συλλογή μου, έχω αριστουργηματικές ερμηνείες Πεντερέτσκι, Σιμανόφσκι, κ.α., σε βινύλιο που είχαν τότε αγοραστεί 2 σημερινά σεντ ο δίσκος. Κλείνει η παρένθεση].

 Έτσι λοιπόν τα Ελβετικά ρολόγια όχι μόνο δεν υπήρχαν στην Ελληνική αγορά, αλλά ήταν  και άγνωστα. Δεν υπήρχε ίντερνετ ούτε διαφήμιση: ποιος θα διαφήμιζε κάτι που δεν υπήρχε; Ποιος ήξερε πράγματι τα Βασερόν, τα Πατέκ, τα IWC, και τόσα άλλα; Αλλά ακόμα και τα Ρόλεξ, που σήμερα τα βρίσκεις στα καροτσάκια; Κάνα Ωμέγα ίσως να 'βλεπες πού και πού, ή κάνα Ζενίθ.

 Μπαίνει λοιπόν ένα μεσημέρι ο Ευκλείδης στο σπίτι (το πρώτο που θα έκανε ήταν να κοιτάξει στο ντουλάπι κάτω απ’ το νεροχύτη της κουζίνας, να δει αν του είχα πάρει κρασί. Ούτε κρασιά είχαμε τότε. Μόνο ρετσίνα που την αγοράζαμε χύμα στα καρβουνιάρικα, ή γεμίζοντας τη νταμιτζάνα σε κάποια ‘ημερήσια’ κυριακάτικη εκδρομή στα Μεσόγεια).

 «Κοίτα να δεις τι σου βρήκα», μου λέει λοιπόν με περίσσιο καμάρι. Και το βγάζει από την τσέπη του. Ωραίο ρολόι. Πράσινη πλάκα. SEIKO. Ακόμα το έχω. Έτσι όμως όπως το κοίταζα, βλέπω πως έλειπε η κάτω γραμμούλα από το Έψιλον. SFIKO δηλαδή έλεγε και όχι SEIKO!

«ρε μπαμπά, σφίκο λέει τούτο ‘δω», του λέω.

Ποιος είδε το Θεό και δεν το φοβήθηκε:

«α.. τον κερατά!», ξεφώνισε κατακόκκινος, όπως γίνεται πάντα όταν θυμώνει ένας κοκκινοτρίχης.

Δεν έμαθα ποτέ τι απέγινε ο ‘προμηθευτής’ του...

Αλλά το Σφίκο το έχω ακόμα. Στην τρίχα πάει.

Και μπορεί και να το φορέσω και καμιά φορά.

Όταν το θυμηθώ.

Όχι όμως για να βλέπω την ώρα.

ΗΧ

 

---

[1] International Division of Labor.

[2] United Nations Conference on Trade and Development. Εδρεύει στη Γενεύη.

[3] Infant Industry Protection.

[4] Deglobalization.

Η αγελάδα στο ταβάνι (ή, ο ρόλος του δασκάλου)

 

Η φωτογραφία μου θύμισε μια ιστορία που έλεγε η γιαγιά μου η Κυρ-Ασημίνα η Σαντορινιά όταν λέγαμε κάποια ανοησία.

[...]Έκανε το σκατό του παξιμάδι για να τον σπουδάσει.
Με χίλιες δυσκολίες, τα κατάφερε τελικά ο νεαρός, και γύρισε στο χωριό θριαμβευτής με το ‘χαρτί’.
Ένα βράδυ, όπως τρώγανε, κοιτάζει προς τα πάνω και βλέπει μια καβαλίνα στο δοκάρι.
Και ρωτάει τον περήφανο πατέρα:
«ρε συ πατέρα, σπάω το κεφάλι μου: Πώς ανέβηκε η αγελάδα εκεί πάνω;»
Κι εκείνος εμφανώς συντετριμμένος πια του απαντά:

«Γιε μου, και πρωθυπουργός να γίνεις, άνθρωπος δε γίνεσαι».

(Σοφός άνθρωπος η Κυρ-Ασημίνα).

ΗΗ

Υ.Γ.: (Κάθε ομοιότητα με πρόσωπα και πράματα είναι εντελώς συμπωματική).
Σε πολλά απ’ τα παιδιά (φοιτητές) μας αναφέρομαι που ενώ είναι άπιαστα στα μαθηματικά, πολλές φορές δυσκολεύονται να ζητήσουν μισή ντουζίνα αυγά απ’ το μπακάλη. Κι εδώ είναι ο δικός μας μεγάλος ρόλος, των πανεπιστημιακών: πώς μετουσιώνεις το επιστημονικό ταλέντο σε προσφορά προς το κοινωνικό σύνολο; Αυτές ήταν και οι ‘εντολές’ μου το 1992, όταν ήρθα στο Erasmus: Με τη δημιουργία του MEL, να συνδέσω τον επιχειρηματικό κόσμο του Ρότερνταμ, που τότε περιστρεφότανε γύρω από τη ναυτιλία και το λιμάνι, με το σπουδαίο πανεπιστήμιό μας. Δύσκολο το εγχείρημα όταν η άποψη του επιχειρηματικού κόσμου για τους πανεπιστημιακούς ήταν (και είναι) το λιγότερο ‘απαξιωτική’. Και πολλές φορές όχι άδικα, όταν καθηγητές της χρηματοοικονομικής, της διοίκησης ή των οικονομικών δεν έχουν δει τράπεζα ή επιχείρηση ούτε απ’ έξω. Οι γνωστοί σαν "book professors". Τα κατάφερα; Ας πω μόνο πως, στα χρόνια μου, το ΜΕΛ είχε ένα (εξωθεσμικό) Εποπτικό Συμβούλιο που απαρτίζονταν από τους CEO των 10 μεγαλύτερων πολυεθνικών εταιρειών της πόλης, αρχής γενομένης με το λιμάνι του Ρότερνταμ. Τότε ήταν που εισήγαγα και τον όρο «κοινωνικό αντίκτυπο» (societal impact). Πολλοί συνάδελφοί μου είχαν γελάσει: «τι είναι πάλι τούτο;» Για ‘κείνους, το πρώτο πράμα κάθε πρωί, πριν ακόμα και από τον πρωινό καφέ, ήταν να μετρήσουν τις εταιροαναφορές στο έργο τους. Γιατί μόνο αυτό είχε σημασία. Σήμερα, το «societal impact» είναι το μότο του πανεπιστημίου μας (και πολλών άλλων). ΗΗ

Helmut Kohl

 

Να συνεχίσω να λέω ιστορίες, μου λέει προχθές ένας φίλος. Γιατί αυτό είναι ευθύνη, λέει, και γράφοντας δημιουργώ προσδοκίες στο ‘λαό’ για συνέχεια.

Να λοιπόν άλλη μια, για έναν μειλίχιο και γαλήνιο άνθρωπο, όπως είναι όλοι οι ισχυροί που έχουν επίγνωση της δύναμής τους. Είχα την τύχη να περπατήσω δίπλα του για 50 μέτρα, πηγαίνοντάς τον στη μηχανή του διαδρόμου όπου οι φοιτητές μας αγοράζανε τον καφέ τους για μισό φλορίνι (τότε). Το όνομα του "καλοκάγαθού γίγαντα", για να χρησιμοποιήσω τη στοργική, γνωστή πια έκφραση; Χέλμουτ Κολ.

Δευτέρα ήτανε, 22 Μάη 1995. Από νωρίς το πρωί, το κάμπους ήταν περικυκλωμένο από αυτοκίνητα με φιμέ τζάμια, ψηλές κεραίες παντού, και κάτι ‘μυστήριους’ να τριγυρίζουν από ‘δω κι από ‘κει. Ξέρεις, εκείνους με τα μαύρα κουστούμια, τα μαύρα γυαλιά, και το βύσμα στο αυτί.

Μας μίλησε, για τί άλλο; Για μια μελλοντική ενωμένη Ευρώπη που προσπαθούσαμε με τόσες δυσκολίες και αντιξοότητες να χτίσουμε. Τη διάλεξή του ακολούθησε ένα μουσικό ιντερμέτζο για να περάσουμε στο δεύτερο μέρος του προγράμματος. Σηκώθηκε νωχελικά "να τεντώσει τα πόδια του", όπως είπε. Σηκωθήκαμε κι όλοι εμείς φυσικά και δεν ξέρω πώς, ίσως και να το επιδίωξα, βρέθηκα δίπλα του. «πού έχει εδώ κάνα καφέ να πιούμε;», γυρίζει και μου λέει. «Θα σας φέρουμε εμείς φυσικά, Herr Bundeskanzler» του απαντώ, απορώντας κι εγώ ο ίδιος με το θράσος μου. «όχι, όχι» μου απαντά. «δεν έχετε απ’ έξω κάποια μηχανή του καφέ για τους φοιτητές;». «Να σας πάω «herr Bundeskanzler»˙ ανταπαντώ. Όπως ξεκινούσαμε, ένοιωσα το μεγάλο αμφιθέατρο, με τους χίλιους τόσους καλεσμένους, να κινείται, όπως κινούνται τα κλαδιά και τα φύλα ενός τεράστιου δέντρου με το πρώτο βραδινό αεράκι:  Καμιά δεκαριά από τους ‘μυστήριους’ είχαν σηκωθεί όρθιοι με το δάχτυλο στο αυτί. Με ένα αδιόρατο νεύμα των φρυδιών του τους διέταξε να κάτσουν κάτω. Μας ακολούθησε μόνο ένας, που ήταν η σκιά του. Πηγαίνοντας προς τη μηχανή, ακολούθησε ο εξής διάλογος;

--Από πού είσαι; (έβλεπε πως από την προφορά μου δεν ήμουν Ολλανδός)

--Από μια μικρή χώρα, κ. Καγκελάριε που, απ’ το στέρημά της πληρώνει πολλά για να φυλάει τα σύνορα της Ευρώπης που χτίζετε.

Κοντοστάθηκε συνοφρυωμένος.

--Έλληνας είσαι;

--Και περήφανος μάλιστα herr Bundeskanzler.

--Kαι που βρέθηκες εδώ, στο Ρότερνταμ of all places;

--ε,, λιμάνια, ναυτιλία, logistics, not a bad place to be Herr Bundeskanzler.

Φτάσαμε στη μηχανή. Πριν προλάβει να σκεφτεί πως δεν είχε μισό φλορίνι, η ‘σκιά’ είχε ήδη ρίξει στη σχισμή το νόμισμα.

Δίπλα από τη μηχανή ήταν η πόρτα που έβγαζε στον εσωτερικό κήπο, και το ανοιξιάτικο απόγευμα του έγνεψε προκλητικά. Στάθηκε για ένα λεπτό, περιφέροντας τη ματιά του στη λιμνούλα με τα νούφαρα.

--Μια χαρά είστε εδώ μου φαίνεται. Είπε χωρίς να με κοιτάξει και έκανε μεταβολή, ακολουθούμενος κατά πόδα από τη ‘σκιά’.

Θεώρησα πως έπρεπε, διακριτικά, να μείνω δυο βήματα πιο πίσω˙ έτσι και έκανα.

Ναι.
Ήταν 22 του Μάη, 1995.
Ημέρα Δευτέρα.
ΗΧ

Πόσο χρονώ' ήτανε;

Πλάκα δεν έχει;

Την έχω ξαναγράψει την ιστοριούλα αλλά και τι έγινε; Φόρο πληρώνουμε;

Είχα κάποτε ένα αφεντικό. Κύριος πολύ παλιάς κοπής. Λάτρευε τη Ντόλυ. Στα χρόνια μου της Αγγλίας, εκείνη πήγαινε στο γραφείο μια φορά τη βδομάδα, πάντα με ένα κουτί γλυκά στο χέρι, για να του λέει τα νέα μου. Βλέπεις, εκείνα τα χρόνια δεν είχαμε κομπιούτερ και τηλέφωνα. Για να πάρουμε σπίτι, έπρεπε να βγούμε έξω, μέσ’ στο κρύο και τη βροχή, στους κόκκινους εκείνους θαλάμους που βλέπεις στα έργα Βασίλη, και να τηλεφωνήσουμε με κέρματα.

Του άρεσε λοιπόν του αφεντικού μου να διαβάζει τα ‘κοινωνικά’ στις εφημερίδες. «Ρε συ Ηρακλή», μου έλεγε. «Όταν ήμουν νέος διάβαζα τους γάμους. Μετά, τα βαφτίσια. Μετά, πάλι τους γάμους. Τώρα διαβάζω τις κηδείες». Και κάθε φορά που κάποιος γνωστός του ‘έφευγε’, μεταμορφωνότανε σε άλλον άνθρωπο. Αμίλητο κι αγέλαστο.

Σήμερα χάσαμε τη Μάρθα Καραγιάννη˙ τον ορισμό της ‘γυναίκας’. Στο τηλέφωνο, μόνο που δεν έκλεγε ένας καλός φίλος. «Τι έχεις ρε» του λέω. «Την ήξερες;». «Όχι ρε συ Ηρακλή», μου λέει. «Αλλά δεν ήταν και τόσο μεγάλη» (82). Όπως μου το ‘λεγε, σκεφτόμουν χαμογελώντας πως απ’ το πρωί μέχρι το βράδυ, από μια ηλικία και μετά, δεν ασχολούμαστε με τίποτε άλλο παρά μόνο με το ποιος έφυγε και πόσο χρονών ήταν. Όμως δε βλέπω τους φοιτητές μου να τους απασχολεί καθόλου το συγκεκριμένο θέμα. Και αναρωτιέμαι: Γιατί άραγε; 😊

Πλάκα δεν έχει; 

ΗΧ

Αυτοκίνητα πολυτελείας πυροβολημένων

 Πληρώνει μέχρι και 10,000 ευρώ παραπάνω, ώστε το καινούργιο του αυτοκίνητο να μην έχει καθόλου ‘διακριτικά’ (δεν ξέρω αν αυτή είναι η σωστή λέξη). Όχι απλά το μοντέλο, αλλά ούτε καν τη μάρκα.

Γιατί;
Μα γιατί κάνει ‘δήλωση’ στον Πασχάλη που θα το δει.

«Δεν το αγόρασα επειδή είναι Porsche˙ το αγόρασα μόνο και μόνο επειδή είναι Porsche».

Γνωρίζει βέβαια πολύ καλά πως ο Πασχάλης δε θα προσπαθήσει καν να βρει τη μάρκα του αυτοκινήτου˙ αυτό το βλέπει με την πρώτη ματιά (και για αυτό ακριβώς ο γείτονας το αγόρασε χωρίς διακριτικά). 

Αυτό που δε γνωρίζει όμως ο περήφανος ιδιοκτήτης, είναι πως τον Πασχάλη τον απασχολεί πολύ λιγότερο το αυτοκίνητο, και περισσότερο η ‘ψωνάρα’ του γείτονά του.

ΗΧ

 

ΠΑΡΑΜΙΛΩΝΤΑΣ (The Androulakis-Pegasus Affair)

Στην έρημο της Πολιτείας Utah, ή της Arizona, οι θερμοκρασίες το καλοκαίρι ξεπερνούν κατά πολύ τους 40 βαθμούς[1]. Εκεί, υπόγεια, σε έκταση εκατοντάδων στρεμμάτων, είναι εγκατεστημένοι servers που παρακολουθούν τους πάντες. Ή, τουλάχιστον, όσους δεν περνούν τα φίλτρα των προχωρημένων αλγορίθμων του λογισμικού τους, που μπροστά του το  Pegasus είναι παιχνιδάκι για μικρά παιδιά. Άλλωστε, από ‘κει προέρχεται και το Pegasus, μιας και η Αμερική δεν έχει κανενός είδους μυστικά από το Ισραήλ.

Ανακοινώθηκε πως η Pegasus έχει συμβόλαια με 17 από τις 27 χώρες της Ένωσης. Δεν άκουσα όμως να γίνεται κανενός είδους χαμός, θόρυβος ή συζήτηση εκεί. Δεν ξέρουμε καν ποιες είναι οι χώρες αυτές. Μόνο από τη δική μας χώρα ζήτησε η ‘μοναδική’ κυρία Φον ντερ Λάιεν εξηγήσεις. Γιατί; Μα γιατί μόνο σε μας ξέσπασε πάλι μηντιακός όλεθρος, και ‘εργαλειοποίηση’, μπας και κερδηθεί κάνα προεκλογικό ψηφουλάκι.

Microsoft, Google, Yahoo και τόσοι άλλοι έχουν ευρετηριάσει το σκληρό σου δίσκο, φίλε μου Βασίλη. Ακόμα και ένας χαμηλόβαθμος υπάλληλος της Microsoft ξέρει μέχρι και πότε πας 'προς νερού' σου. Όλα τα κινητά 'ωτακούγονται' από τις εταιρείες αυτές. Κάνε ένα πείραμα: Πάρε τηλέφωνο κάποιο φίλο και ανάφερε κάνα δυο φορές τη λέξη 'Σαντορίνη' για παράδειγμα. Μέσα σε 5 λεπτά, booking.com και TripAdvisor θα σου στείλουν πληροφορίες για τα ξενοδοχεία στο νησί. Στις περισσότερες χώρες, οι ανεξάρτητες αρχές οικονομικού εγκλήματος παρακολουθούν όσους ‘πρέπει’ να παρακολουθούν. Στην Ιταλία, θυμάμαι, μου το είχαν πει ανοιχτά: «Πρόεδρε, το τηλέφωνό σου παρακολουθείται». Σας ενοχλούν όλα αυτά; Εμένα καθόλου. Πληρώνω τους φόρους μου και κοιμάμαι μια χαρά τα βράδια.

Σε χώρες όπου υπάρχει ο ‘προσωπικός αριθμός’, στις περισσότερες της δυτικής Ευρώπης, οι πάντες γνωρίζουν τα πάντα. Τις έχω πει τις παρακάτω ιστοριούλες αλλά θα τις επαναλάβω.

1.    Στη Σουηδία, όπου πέρασα 5 απ’ τα καλύτερά μου χρόνια (μιας και εκεί γεννήθηκε και ο Ευκλείδης) το bestseller κάθε χρονιάς είναι το βιβλίο που αναφέρει πόσο φόρο πλήρωσε ο κάθε πολίτης.

2.     Μια Παρασκευή βράδυ, όταν γίνονται και τα περισσότερα αλκοτέστ, με σταματά η αστυνομία. «Κύριε Χαραλαμπίδη καλησπέρα. Ξέρουμε όσα πρέπει για σας και την κυρία Ντόλυ, αλλά ποιοι είναι οι συνεπιβάτες σας στο πίσω κάθισμα;» (ήταν στενός φίλος και συνάδελφος από την Ουαλία με τη γυναίκα του). 

3.     Μια φορά η γραμματέας μου πήγε να αγοράσει ένα καινούργιο ψυγείο. Το βρήκε, το έκλεισε και προχωρά στο ταμείο για να πληρώσει. Η ταμίας όμως της λέει: «κυρία, Πώσασλένε: το υπόλοιπο του τραπεζικού σας λογαριασμού δεν επιτρέπει να σας το δώσουμε με δόσεις, όπως επιθυμείτε». Αυτά όλα, πριν από 35 σχεδόν χρόνια.

 Εκείνο που δεν έγινε γνωστό στο ‘Androulakis Affair’ (σκηνοθεσία Steven Spielberg) είναι ο λόγος που το τηλέφωνό του παρακολουθείτο. Σίγουρα, ο λόγος αυτός δεν ήταν η μηντιακή-αντιπολιτευτική μπουρδολογία κατά την οποία ο Μητσοτάκης παρακολουθεί τους αντιπάλους του (σιγά τον αντίπαλο 😊). Όμως, πού ξέρω 'γω αν ο φίλτατος κ. Ανδρουλάκης δε συνομιλούσε με κάνα αναρχοαυτόνομο των Εξαρχείων, που είχε συλληφθεί να πετάει μολότοφ; Γιο συναδέλφου-συναγωνιστή, τότε που, νεαροί, ανεμίζανε αγέρωχα την παντιέρα ρόσα; Ή με πράκτορα ξένης χώρας που παρακολουθείτο κι εκείνος; Ή με τον Πούτιν; 

Και για να σοβαρευτούμε. Η παρακολούθηση κινητών σχετίζεται μόνο με τη μάχη κατά της τρομοκρατίας και την εθνική ασφάλεια. Για όλα τ’ άλλα, ένας φοιτητής μου στη Microsoft Cloud Security γνωρίζει, αν θέλει, όσα δεν ξέρει ούτε ο ίδιος ο κ. Ανδρουλάκης για τον εαυτό του. Ας μην ξεχνάμε τα ημέλς της Χίλαρι Κλίντον. Η, σε αυτό το βαθμό, εργαλειοποίηση της παρακολούθησης, εις άγραν εκλογικών πόντων, μόνο ως ‘θλιβερή’ μπορώ να την χαρακτηρίσω.

Τέλος πάντων. Αρκετά τα φρούτα της αυλής των θαυμάτων. Ας σταματήσω εδώ. Η πανσέληνος ήταν προχθές, και δεν νομιμοποιούμαι να συνεχίζω.  

Καλή Παναγιά τη Δευτέρα.

ΗΧ

 

[1] Μια εμπειρία που έζησα Αύγουστο στο Abu Dhabi κάτω από 50 βαθμούς. Και μια εμπειρία που αξίζει κανείς να τη ζήσει, έστω και με κίνδυνο της υγείας του. Αν και στη Masdar City, στην πόλη του μέλλοντος, 10 λεπτά έξω απ’ το Abu Dhabi, οι υπόγειες συγκοινωνίες και κυκλοφορία γενικά, και η ολιστική αρχιτεκτονική που ενισχύει τα ρεύματα αέρα ανάμεσα στα κτήρια, έχουν καταφέρει να κατεβάσουν τη μέση θερμοκρασία κατά 5 βαθμούς.

Μύκονος: Το νησί των ανέμων

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΠΡΩΙΝΟΥ ΚΑΦΕ ΜΕ ΦΙΛΟ ΜΥΚΟΝΙΑΤΗ

«Το Νησί των Ανέμων βουλιάζει με το τριήμερο του Αγίου Πνεύματος» μου λέει καταχαρούμενος.

«Το ‘Λευκό Νησί’» τον διορθώνω «παρόλο που για την εκθαμβωτική ‘λευκάδα’ του, δε φαίνεται να ενδιαφέρεται ούτε η Δίωξη, ούτε το ΣΔΟΕ, ούτε οι 29 κατασκευαστές πλυντηρίων».

Και το θέμα έρχεται στη συζήτηση που είχα με άλλο φίλο σήμερα το πρωί, για τα ‘γραφεία συνοδών’ που είναι πάντα ‘sold-out’ τη βδομάδα των Ποσειδωνίων. «Τι ακριβώς ‘εκτίθεται’ στα Ποσειδώνια από τη μεγαλύτερη ναυτιλία του κόσμου;», αναρωτήθηκε ο μεγαλοτραπεζίτης.  

«Να σου πω πώς ακριβώς ‘δουλεύει’ το σύστημα»˙ μου λέει ο φίλος Μυκονιάτης.  «η εύσχημη ‘μικρή’, συνήθως με τις ευλογίες του μπαμπά, αποταμιεύει ένα χρόνο από τη δουλίτσα της, για να αγοράσει μια τσαντούλα θαλάσσης LV, αντίστοιχο μαγιό,  και ένα σ/κ στο ‘νησί’, με ξαπλώστρα τρίτη σειρά, και χωρίς ομπρέλα. Φωτογραφίζεται ή βιντεοσκοπείται, από τοπικό ‘επί τούτου’ κανάλι (sic)˙ συνήθως, μπαίνοντας στη θάλασσα (μόνο μέχρι το γόνατο φυσικά). Στέλνει τις φωτό/βίντεο σε σκουπιδο-σελίδα του διαδικτύου, έναντι κάποιου κόστους, με τη συμφωνία να προβάλλεται για έξι μήνες.  Χαμός στα ‘μου αρέσει’ στο Instagram. Influencer γίνεται τώρα η μικρή με τα εκτιθέμενα… προσόντα της. Mέχρι και τα σκουπιδοκάναλα την προσκαλούν για συνεντεύξεις γύρω από τα Ελληνοτουρκικά, την επισιτιστική κρίση, και την παγκόσμιο οικονομία.

Το επόμενο βήμα; μα στο Survivor φυσικά.

Απλά είναι νομίζω τα πράματα. Ή όχι;

ΗΧ

Μα πώς μπορεί και ζει σ' αυτή τη χώρα; (Politie Rotterdam)

Έχω ζήσει σε πολλές χώρες.

Πότε όπως δεν έκανα κριτική για τα κακώς κείμενα της κάθε μιας (ή του καθενός).

Θα ήταν μεγάλο λάθος.

Τις αγάπησα όλες. Για τα καλά τους και τα κακά τους.

[Δυο πολύ καλοί φίλοι με κουτσομπόλευαν πρόσφατα: «Μα πώς μπορεί και ζει σε αυτή τη χώρα;», αναρωτήθηκε ο ένας, αναφερόμενος στην Ολλανδία].

Σαββατόβραδο απόψε, και ο γιος μου έχει πάρει από χθες το αυτοκίνητο…

Πριν 10 λεπτά, χτυπάει το τηλέφωνο.

Η ευγένεια της νεαρής αστυνομικού ήταν μέχρι και ‘παρεξηγήσιμη’:

--καλησπέρα κ. Χαραλαμπίδη. Πώς τα πάμε; Αστυνομία εδώ, αλλά μην ανησυχείτε.

--Τι έχουμε; Ρωτώ εμφανώς αναστατωμένος.

--Το παράθυρο του αυτοκινήτου είναι ανοιχτό˙ μήπως να το κλείναμε καλύτερα;

--Έμεινα άφωνος.

--«Αν περάσεις από μπροστά αύριο το πρωί, χτύπα το κουδούνι να σου πω μια καλημέρα».

Ήταν το μόνο που βρήκα να πω.

--«Καλό σαββατοκύριακο κ. Χαραλαμπίδη», ανταπάντησε γελώντας δυνατά.

Και έκλεισε το τηλέφωνο.

ΗΧ

Αρπακτικά περιοδικά - predator journals

 

Απολύτως ορθή και σωστά προβληματισμένη είναι η καλή συνάδελφος, κ. Κιντή, με τα «αρπακτικά περιοδικά» (predator journals) ή, αλλιώς, με την «εκδοτική σαβούρα». 

Καταλαβαίνω τον νέο ερευνητή που του έχει τεθεί ως όρος για την απόκτηση του διδακτορικού του η δημοσίευση σε ξενόγλωσσα περιοδικά: όχι μόνο θα δημοσιεύσει σε crappy journals, αλλά μπορεί και να πληρώσει για να του ‘βάλουν’ το άρθρο. Ελπίζει βέβαια ότι η Επιτροπή του δε θα το παρατηρήσει, δε θα βάλει θέμα, θα σιωπήσει˙ ίσως γιατί σιωπά ό ίδιος ο επιβλέπων καθηγητής. 

Αλλά γιατί ένας φτασμένος ακαδημαϊκός θα δημοσιεύσει σε αρπακτικό περιοδικό; Η απάντηση είναι απλή: Γιατί ηλικιακά 😊 'δεν τον παίρνει' να περιμένει ένα χρόνο για τη δημοσίευση, ή γιατί πιστεύει πως εκεί που έχει φτάσει ο μόνος κριτής του είναι ο Παντοδύναμος  ή, για να σοβαρευτούμε, βάσεις όπως η Scopus ή Google Scholar συγκαταλέγουν τη σαβούρα στις λίστες τους και προσμετρούν τις ετεροαναφορές τους. Με βάση αυτές, η Clarivate (τέως Thompson Reuters) τους δίνει και Impact Factor!  

Εκεί λοιπόν βρίσκεται το πρόβλημα: Αν οι Scopus και Google Scholar αγνοούσαν τα crappy journals, αυτά δε θα υπήρχαν. 

Διαφορετικά, «γιατί να μην το στείλω εκεί»; Λέει ο φτασμένος συνάδελφος. «Όταν το μόνο που μετράει είναι τα citations και το Impact Factor;». «Τι να τα πάρω (τα citations) απ’ την Econometrica, τι να τα πάρω απ’ την… μπιπ˙ το ίδιο είναι». 

Είναι όμως; 

Αφήνω την απάντηση στους επαΐοντες με μία τελευταία παρατήρηση: Έχει ενδιαφέρον να δει κανείς ‘ποιοι’ είναι αυτοί που κάνουν αναφορές στο έργο του καθηγητή και σε ποια περιοδικά δημοσιεύουν εκείνοι. Στην Κίνα, για παράδειγμα, υποβάλλονται δέκα φορές περισσότερα διδακτορικά το χρόνο απ΄ ότι σε όλο τον υπόλοιπο κόσμο μαζί. Και ο διδακτορικός φοιτητής είναι υποχρεωμένος να αναφερθεί σε όλες τις εργασίες, ακόμα και από τον ‘σαβουρότοπο’, στην προσπάθειά του να συντάξει μια όσο πιο ολοκληρωμένη επιθεώρηση βιβλιογραφίας (literature review) γίνεται, για την οποία θα κριθεί.

ΗΧ

Υ.Γ. Προς συνάδελφο Γιάννη Μουρμούρη στο Facebook.

Γ.Μ. : Μεγάλο και ουσιαστικό θέμα Ηρακλή… Δυστυχώς αυτή η κατάσταση υποθηκεύει τις εκλογές και εξελίξεις μελών ΔΕΠ, άρα και την ποιότητα του πανεπιστημίου. Παλαιότερα ο νόμος το προέβλεπε με καταλογογράφηση περιοδικών, που αναγνωρίζονται. Ελπίζοντας να περιληφθεί στην νέα νομοθετική ρύθμιση…

ΗΧ: Καλημέρα Γιάννη. Έχω δώσει μάχες γι αυτό, ως αξιολογητής πανεπιστημιακών τμημάτων/προγραμμάτων. Η άρνηση λυσσαλέα. Γιατί η καταλογογράφηση περιοδικών είναι συνώνυμο της "αξιολόγησης". 

Το θέμα είναι ακόμα μεγαλύτερο: Διότι ο κατάλογος πρέπει να ανταποκρίνεται στην ερευνητική κατεύθυνση του Τμήματος, όπως την καθορίζει η Πολιτεία. Και εδώ είναι τα όρια της ακαδημαϊκής ανεξαρτησίας. Αλλά όταν για να αποκτήσει αυτοδυναμία ένα τμήμα οικονομικών προσλαμβάνει παλαιοντολόγους, ψυχολόγους, ιστορικούς, κλπ., ΔΕΠ πλήρους απασχόλησης, πληρώνοντάς τους αδρά, από τους φόρους σου, αντί να τους δώσει 500 ευρώ να κάνουν τα δυο μαθήματά τους το χρόνο, (όχι που κάνουν αλλά που θα έπρεπε να κάνουν), προσκαλώντας τους, απλά, από αδελφό τμήμα, τι θα μπορούσε να είναι ένας τέτοιος κατάλογος και η ερευνητική κατεύθυνση του τμήματος, στην οποία τα μέλη ΔΕΠ θα πρέπει να εντάξουν την ερευνητική τους προσπάθεια; 

Ξανά, και εδώ, είναι τα όρια της ακαδημαϊκής ανεξαρτησίας. Γιατί σε ένα τμήμα νομικής, είναι κακώς εννοούμενη η ακαδημαϊκή ελευθερία που μας επιτρέπει, άκριτα, να δημοσιεύουμε περί ορνιθολογίας με τα λεφτά του φορολογούμενου. HX

Μια παγωμένη μαλβαζία

 Παρά θίν’ αλός όλα είναι πιο χαλαρά.

Ακόμα και συζητήσεις γύρω από καυτά ζητήματα, όπως το σωφρονιστικό σύστημα μιας χώρας.
Συνοδοιπόροι μου το μεσημεράκι, δυο καλοί φίλοι, νομικοί, και μια (ίσως δύο; ) παγωμένη μαλβαζία.

Γιατί οι ποινές για το ίδιο αδίκημα είναι τόσο διαφορετικές στην Ε.Ε.; Γιατί η αστειότητα αυτή της ολικής αναστολής υπάρχει μόνο στην Ελλάδα; Πού αποσκοπεί (ή θα έπρεπε να αποσκοπεί) η ποινή; Είναι τιμωριτική ή προς παραδειγματισμό; Και ποιος εφηύρε εκείνο το ‘μπουρδολόγημα’ «πλήρωσε το χρέος του και αποδίδεται καθαρός στην κοινωνία»; Δεν ξέρω πόσο ‘καθαρός’ αποδίδεται αλλά μετά από δέκα χρόνια στη ‘στενή’ σίγουρα δε θα τον καλέσω για φαγητό το βράδυ. Επανεντάσσεται λοιπόν στην κοινωνία, ή ξαναγυρίζει στα γνωστά λημέρια του και στο σινάφι του;

Αναπόφευκτα ήρθε και το θέμα της θανατικής ποινής. «Κανείς δεν έχει το δικαίωμα να αφαιρέσει ανθρώπινη ζωή, παρά μόνο ο Θεός», μου λέει ο ένας. «κι εσύ, καλέ μου φίλε νομοθέτη*» ανταπαντώ, «ποιος σου έδωσε το δικαίωμα να αφήνεις να κυκλοφορεί ελεύθερος ανάμεσά μας, χωρίς μάσκα και εμβόλιο, ο κρετίνος που μας στέλνει στη δική του ηλεκτρική καρέκλα που τη λέμε ΜΕΘ»;

Έμεινε βουβός.
Κίνηση ματ νομίζω.
Όχι;
Τότε σε παρακαλώ τις απόψεις σου φίλε μου Βασίλη.

ΗΧ

*(γερουσιαστής στο Ιταλικό κοινοβούλιο)

Παλινούρο

Μου έλεγε τις προάλλες φίλος και συνάδελφος από την Καλιφόρνια: «Συχνά πιάνω τον εαυτό μου να λέει ιστορίες˙ ‘σημάδι’ είναι αυτό και μάλιστα ανησυχητικό». Απάντησα πως το καλό με αυτές τις ιστορίες είναι πως είναι αδιαμφισβήτητες. «Γιατί;», με ρωτά. Μα, του απαντώ, γιατί όσοι θα μπορούσαν να τις αμφισβητήσουν έχουν ήδη πεθάνει 😊.

Να λοιπόν μία δική μου.

Το Παλινούρο είναι μια μικρή, μαγευτική, παραθαλάσσια πολίχνη της Ν. Ιταλίας, νότια του Σαλέρνο και της Νάπολης, στην περιφέρεια της Καμπανίας. 

Συζητώντας τις προάλλες με τρεις φίλους για το αριστούργημα του Gounod ‘Διδώ και Αινείας’, θυμήθηκα τον Παλινούρο, τον πηδαλιούχο του Αινεία, στο ομώνυμο, ουρανόσταλτο,  ποίημα του Βιργίλιου.  Και όπως το ένα φέρνει τ’ άλλο, πέρασε σαν αστραπή από μπροστά μου το γλυπτό που ανακαινίσαμε πριν μερικά χρόνια, κάτω από το (τέως) γραφείο μου, προς τιμήν του Βιργίλιου που είχε περάσει κι αυτός κάποια καλοκαίρια στο Μπρίντιζι.

Το Paliburo λοιπόν της φωτογραφίας, το κομψοτέχνημα αυτό της ναυπηγικής τέχνης, είναι εκπαιδευτικό του Ιταλικού ναυτικού. Και έτσι, για να το κλείσω, θυμήθηκα πως έχω και κάτι τι κάποιας αξίας, διαθέσιμο (νόμιμα) σε όποιον φίλο θα ήθελε να το έχει: Ψηφιοποιημένη από την Google μετάφραση της Αινειάδας (με σχόλια) από τον καθηγητή του Michigan State University, Henry Frieze το 1860.

Έτσι λοιπόν ας την κλείσουμε την ιστοριούλα, αδιαμφισβήτητη κι αυτή, μιας και ο Βιργίλιος πέθανε το 19 π.Χ. 

ΗΧ

 

ΕΛΛΑΣ 200

Να λοιπόν που μας τελειώσανε και οι εορτασμοί των διακοσίων χρόνων, και χρόνια μας πολλά. Μαζί μας γιόρτασε κι όλος ο πλανήτης και αυτό ήταν συγκινητικό. Όλα τέλεια. Ή, μάλλον, για να παραφράσω τον Πιραντέλλο ‘τόσο τέλεια όσο θα θέλαμε να πιστεύουμε πως ήταν’.

Με αγωνία περιμένω να δω πως θα γιορτάσουμε τα 300 χρόνια. Ακούω πως η κ. Δασκαλάκη έχει ήδη πιάσει δουλειά και πως την πατατούκα της θα την κρατήσουμε και θα την συμπεριλάβουμε στα κειμήλια και στα λάβαρα του Αγώνα.

Η σημειολογία των αφίξεων (ή μη) των υψηλών προσκεκλημένων έχει και αυτή το ενδιαφέρον της. Ο φουκαράς ο Κάρολος δε θα έχανε ποτέ τέτοια ευκαιρία, αλλά ούτε και θα μπορούσε να πει όχι στους London Greeks˙ πόσο μάλλον αν η πρόσκληση συνοδευόταν και από ‘τσάι και συμπάθεια’ στο Ψυχικό. Όσο για εκείνο το ‘Διάδοχος του Βρετανικού Θρόνου’, αυτό μπορούμε να το ξεχάσουμε˙ άλλος προαλείφεται για αυτή τη δουλειά, και όπως όλα δείχνουν, θα γίνει ένας σπουδαίος μονάρχης. Ο BoJo τα έβαλε κάτω: Στα 73 του ο Κάρολος, στα 96 της η Α.Μ., το κόστος μιας τέτοιας διαδοχής θα ήταν πολύ υψηλό για τον προϋπολογισμό του.

Ο Πούτιν αρχικά είχε πει «ναι» και τον περιμέναμε. Δεν τον άφησε όμως ο Ερντογάν. Αυτός όμως ο κακομοίρης έστειλε τον πρωθυπουργό του. Ο ‘αδελφός’ Μακρόν γιατί δεν έκανε το ίδιο, αλλά μας έστειλε την κυρία Πωστηλένε; Για να πουλήσει κάνα Ραφάλ ακόμα; Και αυτό με τον COVID19 δεν το κατάλαβα: Δηλαδή ο Πρόεδρος δεν το διακινδυνεύει αλλά η κ. Πωστηλένε τι είναι; Expendable?

Και η κυρία Μέρκελ, και αυτή πολυάσχολη; Ούτε πέντε λεπτά δε βρήκε να μας στείλει δυο γραμμές συγχαρητηρίων; Μήπως κι αυτήν «δεν την άφησε» ο Ερντογάν; Όπως και τον Μακρόν, που όπως φαίνεται τα ξαναβρήκανε;

Τουλάχιστον ο υπερατλαντικός παππούλης σήκωσε το τηλέφωνο και για μισή ώρα τα έλεγε με τον Κυριάκο.

Ρίγη συγκίνησης και περηφάνειας με διαπερνούν κάθε φορά που τους βλέπω όλους να παρατάσσονται στη γραμμή για να μας πουν, ο καθένας με τη σειρά του, πόσο βαθιές είναι οι σχέσεις μας και πόσο σημαντικοί σύμμαχοι είμαστε. Αμερικάνοι, Άγγλοι, Ρώσοι, Γάλοι, Γερμανοί˙ όλοι. Όταν δε αναλογίζομαι πως σε αυτές τις «βαθιές σχέσεις» ο ένας μόνο πουλάει και ο άλλος μόνο αγοράζει, τότε δάκρυα μου έρχονται στα μάτια.

Και πάλι, Χρόνια μας Πολλά

ΗΧ

Όταν ο Χάρι γνώρισε τη Σάλι (Μέγκαν)

 

Κανείς, πόσο μάλλον η βασιλική οικογένεια της Βρετανίας, δεν έχει λόγο να είναι ρατσιστής.

Ρατσιστής είσαι όταν θέλεις να κάνεις κάποια ‘δήλωση’, να αποκτήσεις λίγη δημοσιότητα ή, τέλος τέλος, να κερδίσεις τον επιούσιο.

Και φυσικά ούτε ο Χάρι ήταν (ή είναι) ρατσιστής. Αυτός μάλιστα το έδειξε και έμπρακτα.

Το αστείο στην όλη υπόθεση όμως είναι το τι μπορεί να σου συμβεί αν δεν είναι ρατσιστής 😊

Η δημοτικότητα του ζευγαριού στη Βρετανία (στη χώρα που μετράει), μετά τη συνέντευξη, είναι στα τάρταρα. Απλά, ο κόσμος κατάλαβε τη ‘σκηνοθεσία’ και τα ψέματα.

Διαβάζω πως η κυρία Πωστηνλένε, η πιο αντιπαθής τηλε-περσόνα που έχω συναντήσει, δισεκατομμυριούχος με το να πουλάει κοπανιστό τηλεοπτικό αέρα, πήρε 7 εκατ. δολάρια για τη συνέντευξη. Ο τρόπος που για βδομάδες την διαφήμιζε ανά τον κόσμο, εμετικός. Φυσικά, σε αγαστή συνεργασία με την καλή της φίλη Μέγκαν.

Φίλτατε Χάρι: Ελπίζω να κατάλαβες πού έμπλεξες. Η πρόβλεψή μου είναι πως σύντομα θα την παρατήσεις στα αζήτητα και θα επιστρέψεις, ως το απολωλός, στην ‘οικογένειά' σου, που θα σφάξει τον σιτευτό και θα σε δεχθεί, εκεί όπου ανήκεις, με ανοιχτές αγκάλες.

ΗΧ

Ποταμός Yalu

Τον Ποταμό Yalu (περίπου 800 χμ) που ορίζει τα σύνορα μεταξύ της Επαρχίας Liaoning (Dalian Maritime University) και Βόρειας Κορέας, τον έχω εξερευνήσει αρκετές φορές, εκείνα τα ‘μακρά Σαββατοκύριακα’ του Μαΐου και του Σεπτέμβρη, που τα περίμενα πώς και πώς για να πάρω μια ανάσα.

Από το Dalian ως την Dandong (σύνορα), η απόσταση είναι λιγότερο από τρεις ώρες με τ’ αυτοκίνητο, σε πολύ καλό δρόμο.

Το ποτάμι έχει ρηχά νερά και η ναυσιπλοΐα είναι δύσκολη, εκτός από τα μικρά σκάφη που μεταφέρουν την πλούσια ξυλεία της περιοχής στις εκβολές του ποταμού, κοντά στην Κινεζική πόλη Dandong, απ’ όπου ξεκινάει και η γέφυρα της Σινο-Κορεατικής Φιλίας (φωτογραφία). Η γέφυρα, η μόνη που απέμεινε απ’ τους βομβαρδισμούς του Πολέμου της Κορέας, έχει μήκος λιγότερο από χιλιόμετρο. Το χειμώνα, το ποτάμι παγώνει και διασχίζεται συχνά με τα πόδια.

Το ποτάμι, φυσικά, είναι ένας επίγειος παράδεισος με τρία υδροηλεκτρικά φράγματα από τα μεγαλύτερα στον κόσμο. Είδα υδροβιότοπους, βιομηχανία, νησιά, τουρισμό, αλλά και κοινότητες χωρίς ηλεκτρικό…

Από τη γέφυρα μέχρι την Πιονγιάνγκ (πρωτεύουσα της Β. Κορέας) είναι δυο ώρες με το τραίνο. Αυτή είναι και η επόμενη περιπέτειά μου, μόλις ο κορωνοϊός μας το επιτρέψει και οι φίλοι και συνάδελφοι στο DMU καταφέρουν να μου βγάλουν μια βίζα επισκέπτη (συνοδευόμενου φυσικά). 

Έχει ο Θεός.

ΗΧ

COVID19: (Α)πειθαρχία, το λιοντάρι στο κλουβί, ο Ευκλείδης, και το Σουηδικό μοντέλο

Πολλά γράφονται και λέγονται τον τελευταίο καιρό για την απειθαρχία των νέων στα μέτρα κατά του κορωνοϊού, και για την αδιαφορία τους στις σοβαρές συνέπειες του ιού στις σχετικά πιο ευάλωτες ηλικίες της συλλογικότητάς μας.

Η αλήθεια όμως είναι πως η απειθαρχία δεν είναι φαινόμενο μόνο των νέων. Απειθαρχία είναι η γενικότερη ‘αντίδραση’ του φιλελευθερισμού στο υπερ-ρυθμισμένο κράτος. Είναι η αντίδραση του DNA του λύκου, του κυνηγού και του θηρευτή (predator) που για να επιβιώσει υποχρεώθηκε να συμβιβαστεί με τις νόρμες, τους νόμους και τις ρυθμίσεις μιας στάνης προβάτων. Αλλά το DNA δεν αλλάζει σε 100, ούτε σε 200, ούτε σε 300 χρόνια. 

Πριν από λίγο καιρό, σοβαρός συνάδελφος και καλός επιστήμονας προσπάθησε να ερμηνεύσει την επιτυχία ( sic ) του Σουηδικού μοντέλου απέναντι στον κορωνοϊό. Η εξήγηση που έδωσε ήταν πως ο Σουηδός είναι πειθαρχημένος και υπακούει τυφλά στους νόμους. Δεν ξέρω από πού άντλησε τα συμπεράσματά του ο καλός συνάδελφος αλλά η δική μου εμπειρία, μετά από 6 σχεδόν χρόνια παραμονής στην υπέροχη αυτή χώρα, είναι ακριβώς η αντίθετη. Ο Σουηδός δε θα παρανομήσει. Αλλά θα βρει χίλιους τρόπους να ‘περικυκλώσει’ το νόμο και να αντιδράσει στις ρυθμίσεις του. Για να χρησιμοποιήσω μια γενικευμένη πλέον έκφραση της Αγγλικής, «δε σπάει το νόμο˙ απλά τον ‘κάμπτει’ λιγάκι». Να λοιπόν τρία διασκεδαστικά παραδείγματα από τη χώρα αυτή, που δε χάνω ευκαιρία να τα επαναλαμβάνω.

1.      Στην πολυκατοικία που μέναμε ήταν κάποιος που κάπνιζε συστηματικά στο ασανσέρ κάθε πρωί. Κι εγώ καπνιστής ήμουν τότε αλλά, στις 7 η ώρα το πρωί καθ’ οδόν για το γραφείο, να μπαίνεις σε ασανσέρ που έχουν μόλις καπνίσει δεν είναι και ό,τι το πιο ευχάριστο. Και οι άλλοι ένοικοι είχαν την ίδια άποψη. Έτσι, αποφασίσαμε να κολλήσουμε ένα σημείωμα πάνω στον καθρέφτη που ‘παρακαλούσε’ για λίγο σεβασμό στους μη καπνιστές… Από την επομένη, όχι μόνο συνέχισε να καπνίζει αλλά φρόντιζε και να σβήνει τη γόπα στο πάτωμα του ασανσέρ!

2.      Το 1987, οι δημοτικές αρχές του Malmö θέσπισαν μια διάταξη -συνήθης παντού σήμερα αλλά όχι τότε- που έλεγε πώς όταν το αγαπημένο σου σκυλάκι «τα έκανε» στο πάρκο, θα έπρεπε να τα μαζέψεις με το γνωστό σακουλάκι. Δεν έλεγε όμως η διάταξη το αυτονόητο, δηλ. τι έπρεπε να κάνεις με το σακουλάκι. Έτσι λοιπόν, τα ‘καλούδια’ περισυλλέγονταν, αλλά το σακουλάκι το δέναμε βέβαια κόμπο και το πετούσαμε στο πάρκο, στο γρασίδι, εκεί ακριβώς από όπου τα είχαμε μαζέψει. [Παρεμπιπτόντως, στην Ελβετία, πρέπει να πετάξεις το σακουλάκι σε ειδικούς κάδους, από ‘κει που παίρνεις δωρεάν και το σακουλάκι, και όχι μαζί με τα άλλα απορρίμματα. Οι μικροί αυτοί κάδοι (φωτό) δεν βρίσκονται παντού, και σίγουρα δεν βρίσκονται στην Ερμού! Διαφορετικά, στο Μιλάνο, το πρόστιμο είναι 500 ευρώ, και κάτι ανάλογο φυσικά αν δοκιμάσεις να πάρεις το σκυλάκι σου στο σουπερμάρκετ ή στο φαρμακείο].

3.      Στη Σουηδία λοιπόν το αλκοόλ πωλείται σε τιμές χρυσού από κρατικό μονοπώλιο, γνωστό ως Systembolaget. Ως προσκεκλημένος κάπου, καλύτερο δώρο δεν μπορείς να πας από ένα μπουκάλι καλό κρασί γιατί, συν τοις άλλοις, οι Σουηδοί είναι και λαός που του αρέσει να τα τσούζει λιγάκι όταν του δοθεί η ευκαιρία. 

[Πολλοί από ‘μας έχουμε παραστάσεις Σουηδών τουριστών στα Ελληνικά νησιά: «Δεν με αφήνεις να πιώ κυρία Κυβέρνηση, ε,, λοιπόν κι εγώ θα γίνω σκνίπα, εκεί που δεν μπορείς να μου κάνεις τίποτα». Το ίδιο συμβαίνει και με το όριο ταχύτητας που είναι 50 χ/ω μέσα στις πόλεις. Εκεί, το όριο τηρείται ευλαβικά και οι πάπιες διασχίζουν το δρόμο από τις διαβάσεις των πεζών. Μόλις όμως βγουν από το φέριμποτ στη Γερμανία, με τα τερατώδη Saab και Volvo τους, εκεί γίνεται το έλα να δεις, με ταχύτητες 200+: «Δε μ’ αφήνεις να τρέξω κύριε Νομοθέτη, τώρα θα σου δείξω εγώ»].

Για να γυρίσω λοιπόν στο θέμα μας, που ήταν το αλκοόλ, είχαμε τότε πορθμεία που συνέδεαν την Κοπεγχάγη με το Malmö, πριν από την κατασκευή της περίφημης πλέον σήμερα γέφυρας του Öresund (η πρώτη γέφυρα που ένωσε δύο χώρες: Δανία-Σουηδία). Το ταξιδάκι έπαιρνε καμιά ωρίτσα να πας και άλλη μια να γυρίσεις. [Όταν τον χειμώνα πάγωνε το κανάλι του Öresund περνούσαμε απέναντι με τα πόδια, ή με τα παγοπέδιλα˙ αχ τα νιάτα…]. Τα πρωινά του Σαββάτου, θυμάμαι, στο φέριμποτ επικρατούσε το αδιαχώρητο από Σουηδούς. Δεν αποβιβάζονταν όμως στην Κοπεγχάγη αλλά επέστρεφαν στο Malmö με το ίδιο φέρρυ. Και στο δίωρο αυτό γινόντουσαν ‘σκνίπα’. Βλέπεις, το πορθμείο συνέδεε δυο χώρες και έτσι οι πωλήσεις αλκοόλ ήταν αδασμολόγητες.

Τα παραπάνω τα έγραψα για δύο λόγους: Πρώτον γιατί ο «Βασίλης» μου (παλιότερα τα ‘Κυριακάτικα’, για όσους θυμούνται) κλείνει τα είκοσι του χρόνια. Και δεύτερον για να τονίσω τη σημασία της ‘αντίδρασης’ της φιλελεύθερης δημοκρατίας στην υπερ-ρύθμιση. Καλύτερο παράδειγμα από τους Ολλανδούς και τον τρόπο που αντέδρασαν στην πανδημία και στη χρήση της μάσκας δε θα μπορούσα να βρω παρεμπιπτόντως.  

Κατά τ’ άλλα, υπέροχος λαός ο Σουηδικός. Πιο ευγενής δε θα μπορούσε να γίνει. Ούτε πιο μορφωμένος, ή διαβασμένος. Μερικά απ’ τα καλύτερά μας χρόνια τα περάσαμε εκεί. Εκεί γεννήθηκε κι ο Ευκλείδης. Απλά, οι Σουηδοί αντιδρούσαν. Ήταν η αντίδραση του λιονταριού που το βάλαμε στη στάνη της συντεταγμένης πολιτείας.

Και κάτι τελευταίο. Αφού ορθώς πείσαμε το λιοντάρι ότι μόνο μέσα στη στάνη θα μπορούσε να επιβιώσει, το λιοντάρι άρχισε σιγά σιγά να καταλαβαίνει πως -σε όλες σχεδόν τις δυτικές δημοκρατίες- ο τσοπάνης ήταν κατώτερος των περιστάσεων. Και έτσι, η ‘αντίδρασή’ του δεν περιορίστηκε στο ασανσέρ, το πάρκο και το φέρρυ, αλλά μεταφέρθηκε στην κάλπη˙ στην κάλπη του ακραίου, του λαϊκιστή, του παλιάτσου. Και όσοι από 'μας, τους 'συστημικούς', με τη σειρά μας 'αντιδράσαμε' στην εξέλιξη αυτή, η απάντησή του ήταν: «Γιατί, καλύτεροι ήσασταν εσείς;» 
Και στην αγανάκτησή του, ίσως να είχε και λίγο δίκιο.
Έτσι ξεκίνησε το αρθράκι αυτό, κι έτσι τελειώνει.

ΗΧ

Οι διακοπές τού COVID-19

 Πολλοί δεν πήγαμε διακοπές φέτος.

«Δε χάλασε δα ο κόσμος αν δεν πάμε και μια χρονιά», είπαμε.

Ζυγίσαμε τον κίνδυνο˙ το πλοίο, το εστιατόριο, την πλαζ, το συγχρωτισμό.

«Κρίμα να πάει χαμένη όλη η προσπάθεια που κάναμε 6 μήνες τώρα», είπαμε. «Και θα ήταν φοβερό να ξαναζήσουμε εκείνον τον εφιάλτη», ξαναείπαμε.

Πώς όμως να απαιτήσεις κάτι τέτοιο απ’ το παιδί που, χωρίς δουλειά, σχολείο, σπουδές, διασκέδαση έμεινε κλεισμένο σε τέσσερις τοίχους, πολλές φορές από φόβο μπας και είναι αυτό υπεύθυνο αν συνέβαινε κάτι στους γονείς του, με τους οποίους συγκατοικούσε;

Πώς να το απαιτήσεις και από τον μεγαλύτερο, που βλέπει τις -ιερές στη χώρα μας- διακοπές σαν «απόδραση»; Έχω ξαναγράψει γι αυτό˙ απόδραση από τι άραγε; Από τον εργοδότη που τον εκμεταλλεύεται; Από μια δουλειά που την κάνει μόνο και μόνο για να ζήσει; Από το πρωινό ξύπνημα; Από μια αβεβαιότητα που, μέρα με τη μέρα, μετατρέπεται σε βαθιά κατάθλιψη;

Δεν πήγαμε.
Μα η «Οικονομία»;
Εδώ νομίζω πως το τοπίο έχει πλέον ξεκαθαρίσει στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης, και οι τυχόν ενστάσεις σου σεβαστές Βασίλη:
Στην ερώτηση «lockdown ή οικονομία;», οι Ευρωπαϊκές χώρες έχουν δώσει την απάντηση τους.
Η κάθε μια με τον τρόπο της.
Έμμεσα ή άμεσα.
Φανερά ή συγκαλυμμένα.
Η απάντηση όμως είναι μονοσήμαντη.
Και ομόφωνη. 
Οικονομία...

ΗΧ