Όσα ξέρει ο νοικοκύρης

Κηλαηδόνης θα καταντήσεις ρε; Μου είπε ένας συνάδελφος όταν διάβασε το ‘όπου ακούς πολλά κεράσια’ παρακάτω. Δε ντρέπεσαι; Και αναφερόταν βέβαια στην αριστουργηματική εκείνη συλλογή τραγουδιών του Λουκιανού Κηλαηδόνη, κάπου 'κεί στη δεκαετία του 70, με τίτλο ‘απλά μαθήματα πολιτικής οικονομίας’.

Η αλήθεια είναι πως όταν άρχισα να γράφω τον ‘Βασίλη’ το 2004, είχα υποσχεθεί στον εαυτό μου ότι με δύο θέματα δεν θα καταπιανόμουνα ποτέ: οικονομία και ναυτιλία. Στο δεύτερο, για την ώρα, αντιστέκομαι. Στο πρώτο ενέδωσα.

Δύο λόγοι με απέτρεπαν.
Ο πρώτος ήταν ότι φοβόμουνα.
Φοβόμουνα πως αν το έκανα θα έριχνα πέτρες στο γυάλινο σπίτι μου. Θα έφτυνα στον ουρανό.

Ο δεύτερος λόγος ήταν το κόλλημα που έχουμε όλοι εμείς οι α-γκαντέμης (academics) στο να εκλαϊκεύσουμε κάτι στο οποίο έχουμε αφιερώσει τη ζωή μας. Κάτι που η ‘επιμελώς κατασκευασμένη’ δυσκολία του μας δίνει λόγο ύπαρξης. Όπως μου είπε εύστοχα μια φορά ο Ιωσήφ (βλ. παρακάτω), «economics is common sense made difficult». Κάτι αντίστοιχο είχε πει και ο Αλβέρτος ο Μονόπετρος (Albert Einstein) σε ένα φοιτητή του: «αν δεν μπορείς να εξηγήσεις σε δέκα λεπτά την πιο περίπλοκη θεωρία στον απλό άνθρωπο στο δρόμο, τότε άλλαξε δουλειά».

Έτσι λοιπόν κι εγώ, βάζοντας τη μούρη μου με τους πραματευτάδες, αποφάσισα να γράψω. Μέσα στην κοσμογονία που ζούμε αυτό τον καιρό, την πρωτόγνωρη οικονομική κρίση, την ολοκληρωτική κατάρρευση του χρηματοπιστωτικού συστήματος, αλλά και με 85,000 πιστούς αναγνώστες Βασίλη(!), δεν μπορούσα να παραμένω απλός παρατηρητής, ασχολούμενος με το παντελόνι του κυρίου Αλαβάνου. Κάπου, αργά ή γρήγορα, θα έμπαινε και θέμα αξιοπιστίας..

Λίγα λόγια όμως πρώτα για τον Ιωσήφ που για κάνα χρόνο τώρα είναι πρωτοσέλιδο σε όλες τις εφημερίδες του κόσμου και που, με το τελευταίο του βιβλίο,[1] με έπεισε να ξεπεράσω τους φόβους μου. Ούτε πυροβολημένος είμαι (νομίζω τουλάχιστον..) ούτε κάνα καλάμι έχω καβαλήσει προσπαθώντας να τον μιμηθώ. Αλλά το βιβλίο είναι τόσο απλά γραμμένο, για ‘σενα Βασίλη, που είπα ότι αν ο Ιωσήφ δεν έχει πρόβλημα με την εκλαΐκευση γιατί θα πρέπει να έχω εγώ.

Με τον Ιωσήφ συμπέσαμε ένα φεγγάρι στη Σιγκαπούρη. Δίπλα δίπλα τα γραφειάκια μας, 3Χ3 το καθένα. Ένα πρωινό καφεδάκι στην κουζίνα του Kent Ridge, κάποια noodles και παγωμένο χυμό μάνγκο στα υπαίθρια παγκάκια του central square, one for the road, μια μπυρίτσα, στο faculty club ένα απόγευμα πριν την κάνουμε για το σπίτι.

[ακόμα αναρωτιέμαι αν έκανα καλά να παρατήσω τη Σιγκαπούρη, μετά από τρία χρόνια, για το Ρότερνταμ..].

Έτσι λοιπόν είχα την ευκαιρία, ή καλύτερα την τύχη, να ανακαλύψω ένα από τα λαμπρότερα μυαλά των καιρών μας. Το βιβλίο δεν είχε κυκλοφορήσει ακόμα αλλά μας διηγιότανε τα περιεχόμενά του. Με το συνεσταλμένο μισοχαμόγελο του σοφού που ψάχνει να βρει λέξεις να εκφραστεί, αλλά και τον χειμαρρώδη ανατρεπτικό ενθουσιασμό του έφηβου που με μια μονοκονδυλιά μπορεί να διαγράψει τα πάντα το επόμενο λεπτό, μας εξηγούσε πώς, μες στην παγκοσμιοποίηση, οι φτωχοί γίνονται φτωχότεροι. Πώς οι πατέντες και τα υπερκέρδη των φαρμακευτικών εταιρειών υπογράφουν τη θανατική καταδίκη εκατομμυρίων ανθρώπων στην Αφρική. Μας μιλούσε για τις απάτες (εγκλήματα, όπως τα έλεγε) των τραπεζών, για την αδυναμία των φτωχών χωρών να αποπληρώσουν το χρέος τους, την καταστροφή του περιβάλλοντος και την αποψίλωση των δασών, τον ρόλο των πολυεθνικών εταιρειών, και τόσα άλλα παραδείγματα όπου οι αγορές αποτυγχάνουν. Άπειρα τα παραδείγματα από τα χρόνια του κοντά στον Κλίντον αλλά και, μετά, στη Διεθνή Τράπεζα.

Τίποτα το καινούργιο. Δεν είχε σημασία τι έλεγε αλλά το πώς το έλεγε. Πώς μπορούσε τόσο απλά να τραβάει το χαλί κάτω απ τα πόδια τόσο του αρτηριοσκληρωτικού καθηγητή όσο και του επαναστάτη φοιτητή (ναι, και στη Σιγκαπούρη υπάρχουν επαναστάτες. Με τον τρόπο τους).

Ο Joe είναι καθηγητής στο Κολούμπια και το 2001, μαζί με τον George Akerlof του Berkeley και τον Michael Spence του Stanford πήρε το Νόμπελ στα οικονομικά για τη θεωρία του πάνω στην ασύμμετρη πληροφόρηση και πώς αυτή διαμορφώνει την οικονομική συμπεριφορά. Τι γίνεται δηλαδή όταν σε μια συναλλαγή ο ένας ξέρει περισσότερα απ τον άλλον. Το καλύτερο παράδειγμα είναι η αγορά μεταχειρισμένων αυτοκινήτων. [2] Οι Άγγλοι έχουν μια έκφραση για κάποιον που δεν εμπιστεύονται: «would you buy a second hand car from him?» λένε. Με άλλα λόγια, ποιο είναι το κοινωνικό κόστος της ιδιωτικής ανεντιμότητας;

Μια συναφής θεωρία του Joe, σχετική με την ασύμμετρη πληροφόρηση, είναι αυτή του «ηθικού αστάθμητου παράγοντα» (moral hazard), με σημαντικές εφαρμογές στην ασφαλιστική αγορά. Τι γίνεται δηλαδή όταν η ασφαλιστική εταιρεία γνωρίζει λιγότερα για την κατάσταση του ασφαλιζόμενου την οποία ο τελευταίος έχει συμφέρον να αποκρύψει;

Ουπς. Άντε τώρα Βασίλη να αποφύγεις το ναυτιλιακό παράδειγμα!

Όταν ο εφοπλιστής ασφαλίζει το πλοίο του σε τιμή μικρότερη του ιδιωτικού ή κοινωνικού (θαλάσσια ρύπανση) κόστους ενός ατυχήματος, στην ουσία μετακυλά τον κίνδυνο αυτό στις πλάτες των άλλων ασφαλισμένων αλλά και της κοινωνίας. Ο Joe το βλέπει αυτό σαν μια κρυφή επιδότηση. Θα με ρωτήσεις φυσικά και γιατί τον ασφαλίζει η εταιρεία; Για δύο λόγους. Πρώτα, γιατί «όσα ξέρει ο (καραβο)κύρης δεν τα ξέρει ο κόσμος όλος». Asymmetry of information λέει ο Joe. Δεύτερον, γιατί αν δεν το κάνει, θα της φύγει ο πελάτης και θα πάει αλλού.

Κι ακόμα. Όταν ο εφοπλιστής έχει ασφάλεια, έχει δηλαδή το κεφαλάκι του ήσυχο, έχει λιγότερο ενδιαφέρον να ασκήσει χρηστή διαχείριση, σε σχέση με το πόσο προσεχτικός θα ήτανε αν ήταν ανασφάλιστος. Έτσι, συνολικά, ο κίνδυνος ατυχημάτων αυξάνεται και μαζί του αυξάνεται το κόστος των ατυχημάτων αυτών, που θα κληθούν να επωμισθούν κάποιοι άλλοι.

Να κι άλλο ένα ναυτιλιακό!
Όταν ένας έμπορος ασφαλίζει το εμπόρευμά του κατά τη μεταφορά, λίγο τον νοιάζει τι πλοίο θα νοικιάσει. Για να μη σου πω ότι πολλές φορές υπερασφαλίζει το εμπόρευμα, έτσι ώστε ό,τι και να γίνει, κι αν το πλοίο αποφασίσει να κάνει παρέα με τα ψάρια στο βυθό, αυτός όχι μόνο θα πάρει τα λεφτά του απ την ασφάλεια αλλά θα βγάλει και κέρδος. Έτσι ο έμπορος, σαν αγοραστής μεταφορικών υπηρεσιών, δεν συμβάλει με την επιλογή του στην ποιοτική αναβάθμιση της ναυτιλίας, κάτι για το οποίο τόσα πολλά γράφονται.

Να λοιπόν Βασίλη παραδειγματάκια όπου οι ‘αγορές’ δεν δουλεύουν από μόνες τους και όπου χρειάζεται παρέμβαση. Ο ασφαλιστικός κολοσσός ΑΙG κατέρρευσε γιατί ασφάλιζε ασυνείδητους τραπεζίτες και golden boys, που πουλούσαν ακατανόητα δομημένα ομόλογα και άλλα τοξικά προϊόντα υψηλού κινδύνου, πολλές φορές παραπλανώντας συνταξιούχους και άλλους ανυποψίαστους φουκαράδες που έψαχναν κάτι καλύτερο.

Ο Joe δεν είναι κατά της παγκοσμιοποίησης ή του καπιταλισμού. Ούτε ο Κέυνς ήτανε. Όλοι μας βλέπουμε τα οφέλη τους.
Απλά γιατροί ήμαστε.
Γιατροσόφια ψάχνουμε να βρούμε, να κρατήσουμε τον ασθενή εν ζωή.

Γιατί, όπως είπε ο Τσώρτσιλ, ο καπιταλισμός είναι το χειρότερο σύστημα, εκτός από αυτά που δοκιμάσαμε και απορρίψαμε.
Χαίρε Βασίλειε.

Η. Χαραλαμπίδης

[1] Joseph E. Stiglitz (2006) Making Gobalization Work. W.W. Norton & Co, New York, London.
[2] Για όσους έχουν τα κότσια, συστήνω να διαβάσατε: George A. Akerlof (1970) The market for lemons: Quality, uncertainty and the market mechanism. Quarterly Journal of Economics, Vol. 84, No3, pp. 488-500. Είναι το πιο πολυδιαβασμένο άρθρο στα οικονομικά. Απορρίφθηκε όμως τρεις φορές πριν τελικά δημοσιευτεί! (αυτό για κάποιους άλλους αναγνώστες μου (www.palgrave-journals.com/mel) που με κατηγορούν ότι οι referees μου είναι πολύ αυστηροί..).

Όπου ακούς πολλά κεράσια..

Ένα από τα παράδοξα του καπιταλισμού είναι ότι πρέπει να κάνεις κουπί ώσπου να δεις τα ραδίκια από κάτω, που έλεγε κι ο αλησμόνητος Νίκος Τσιφόρος. Αν σταματήσεις να τραβάς κουπί, η βάρκα μπάζει νερά και βουλιάζει. Πρέπει λοιπόν όχι μόνο να συνεχίσεις να δουλεύεις όσο πιο πολύ και όσο πιο εντατικά γίνεται Βασίλη, αλλά και τα λεφτά που κερδίζεις πρέπει να τα ξοδεύεις. Αν αποφασίσεις να σταματήσεις να ξοδεύεις και αντ’ αυτού αποταμιεύσεις, αν πιστέψεις πως υπάρχουν μεγαλύτερες αξίες στη ζωή από τον καταναλωτισμό, όπως η οικογένεια, η τιμή, η αξιοπρέπεια, ο σεβασμός, η γνώση, η θρησκεία, το περιβάλλον, τότε υπάρχει πρόβλημα. Ύφεση και ανεργία ακολουθεί.

Πώς γίνεται αυτό; Να ένα απλό παράδειγμα, σαν αυτά που χρησιμοποιούμε στους φοιτητές μας, για να μας κατηγορούν μετά ότι τα μοντέλα μας δεν έχουν καμιά σχέση με την πραγματικότητα και ότι τους σπαταλάμε το χρόνο τους. Αλλά εδώ είναι το μυστικό του καλού δασκάλου. Να εξηγήσει στα παιδιά ότι τα μοντέλα αυτά δεν αποσκοπούν στο να απεικονίσουν την πραγματικότητα, αλλά είναι απλά αφετηρίες του τρένου της σκέψης. Είναι υπεραπλουστεύσεις, Ευκλείδη, που βοηθούν στο να συλλάβουμε την κεντρική ιδέα. Είναι η άγκυρα που κρατάει το πλοίο στη θέση του. Είναι η πέτρα πάνω στην οποία θα χτίσουμε το σπίτι. Αν όμως δεν μπορέσουμε να δείξουμε ,ταυτόχρονα, τη φωτογραφία του σπιτιού στο παιδί (κάτι που μόνο η πείρα και τα γκρίζα μαλλιά μπορούν να κάνουν), αν περιοριστούμε στην ανάλυση και τις ιδιότητες της ‘πέτρας’ αντί να το διδάξουμε πώς να χρησιμοποιήσει την πέτρα για να χτίσει το σπίτι, τότε το χάσαμε το παιδί.

Ιδού λοιπόν το παράδειγμα.
Στη χώρα της φαιδράς πορτοκαλέας ζουν τρεις μόνο άνθρωποι, και υπάρχει κι ένα εργοστάσιο που φτιάχνει παπούτσια. Ο Ηλίας και ο Φίλιππος είναι εργάτες και ο Μάριος που έβαλε τα λεφτά του στο εργοστάσιο (μη ρωτήσεις εδώ πού τα βρήκε..) είναι ο ιδιοκτήτης του. Το εργοστάσιο φτιάχνει τρία ζευγάρια παπούτσια το χρόνο, ένα για τον καθένα τους. Το μόνο που μπορούν να κάνουν ο Ηλίας και ο Φίλιππος με το μισθό τους, και ο Μάριος με τα κέρδη του, είναι να αγοράσουν ένα ζευγάρι παπούτσια. Μια φορά, ο Ηλίας σκέφτεται ότι τη βγάζει κι άλλη μια χρονιά με το ίδιο ζευγάρι κι έτσι δεν αγοράζει καινούργιο. Τη χρονιά αυτή, ένα ζευγάρι παπούτσια μένει απούλητο. Ο Μάριος κατά συνέπεια αποφασίζει ότι την επόμενη χρονιά δεν θα πρέπει να φτιάξει τρία, αλλά μόνο δύο ζευγάρια. Για να το κάνει όμως αυτό χρειάζεται ένα εργάτη και όχι δύο. Έτσι, ο Φίλιππος βρίσκεται στο δρόμο.

Μα θα μου πεις δεν είναι καλό πράμα η αποταμίευση; Δεν οδηγεί σε επενδύσεις και έτσι σε μεγέθυνση, απασχόληση και ευημερία; Και εδώ, η συμβολή του Κέυνς ήταν μεγάλη. Έδειξε πως επειδή αυτοί που αποταμιεύουν είναι κατά κανόνα άλλοι απ’ αυτούς που επενδύουν, επενδύσεις και αποταμιεύσεις δεν είναι απαραίτητο να συμπίπτουν. Όταν όμως οι πρώτες υπολείπονται των δεύτερων, το αποτέλεσμα είναι το ίδιο όπως όταν η ζήτηση υπολείπεται της προσφοράς: εν ολίγοις ύφεση και ανεργία (βλ. προηγούμενο άρθρο Keynesianism).

Πρέπει λοιπόν να ξοδέψεις Βασίλη και να καταναλώσεις. Αν δε το κάνεις κάποιος άλλος θα το κάνει για λογαριασμό σου, με τα λεφτά σου. Πρώτα χτυπάει την πόρτα σου το μάρκετινγκ και η διαφήμιση. Περισσότερο τέχνη παρά επιστήμη. Με πλύση εγκεφάλου και προχωρημένη ψυχολογία θα σου δημιουργήσει ανάγκες και θα σε πείσει να ξοδέψεις (μεγάλο κεφάλαιο αυτό και επίκειται μελλοντικό άρθρο).

Αν δεν τα καταφέρει το μάρκετινγκ, έρχεται με τη σειρά του το Κράτος: «δεν μπορείς να ξοδέψεις εσύ ιδιωτικά, τότε θα ξοδέψω εγώ για σένα δημόσια». Πώς το κάνει αυτό; Πολύ έξυπνα. Όχι φορολογώντας σε, γιατί σε περίοδο κρίσης αυτό είναι δύσκολο, αλλά πουλώντας σου κρατικά ομόλογα. Σου παίρνει τα λεφτά και σου δίνει ένα υποσχετικό: «δώσε μου τα λεφτά τώρα και θα στα δώσω πίσω σε 10 χρόνια με τόκο». Κάνοντάς το, στηρίζεται στην αβεβαιότητά σου για το μέλλον, και στη σχετική σιγουριά που σου προσφέρει (να μην πω αστειευόμενος και περηφάνια) το να είσαι δανειστής του κράτους σου!

Το ερώτημα βέβαια είναι πόσο ψηλός θα πρέπει να είναι αυτός ο τόκος για να κάνει την πρόταση ελκυστική. Πόσα θες Βασίλη για να το αγοράσεις το κρατικό ομόλογο; Πόσο μεγάλο θες το καρότο;

«όσο πιο πολλά γίνεται» θα πεις φυσικά, ε;

Και εδώ είναι η λούμπα που δεν θα πρέπει να πέσεις.
Όσο πιο πολλά σου υπόσχονται, τόσο πιο μεγάλος είναι ο κίνδυνος να μη τα πάρεις πίσω ποτέ. Όσο πιο μεγάλο το καρότο, τόσο πιο πιθανό είναι να βαρυστομαχιάσεις. Απόδοση και κίνδυνος πάνε χέρι-χέρι. Οι πιο επισφαλείς επενδύσεις είναι αυτές που υπόσχονται μεγάλες αποδόσεις. Φοβού τους τάζοντες λαγούς με πετραχήλια. Κάποιο λάκκο έχει η φάβα όταν κάποιος σου υπόσχεται πολλά. Κράτα καλύτερα μικρό καλάθι.

Το κράτος, σαν πωλητής, έχει συμφέρον να σου προσφέρει όσο το δυνατόν μικρότερη ανταμοιβή για τα λεφτά σου. Με άλλα λόγια, θέλει να δανειστεί με όσο γίνεται πιο χαμηλό κόστος. Για το κράτος, όπως και για κάθε άλλη ‘επιχείρηση’, ψηλό κόστος δανεισμού συνεπάγεται μεγαλύτερη δυσκολία στο να τα βγάλει πέρα και να μπορέσει μελλοντικά να ξεπληρώσει το χρέος του. Επιχειρήσεις και κράτη πολλές φορές χρεοκοπούν, και πολλά είναι τα παραδείγματα σε Λατινική Αμερική και Ασία και σε χώρες που ακολούθησαν τις συνταγές του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ).

Όταν λοιπόν το κράτος μπορεί και δανείζεται με μικρό κόστος, όταν δηλαδή οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων είναι χαμηλές, και παρ’ όλα αυτά μπορεί ακόμα και τα πουλάει, αυτό σημαίνει ότι ο αγοραστής, εσύ δηλαδή Βασίλη, έχει εμπιστοσύνη στην πιστοληπτική ικανότητα του κράτους και κατά συνέπεια στις μελλοντικές προοπτικές της χώρας του.

Θα μου πεις τώρα και καλά «αν ήξερα εγώ ποιες είναι η προοπτικές της χώρας μου δεν θα ήμουν φαναρτζής αλλά υπουργός οικονομικών». Και πώς να ξέρω όταν δεν έχω καιρό να διαβάσω; Όταν τα κανάλια, αντί να μου εξηγήσουν, μου σερβίρουν νυχθημερόν σκουπίδια; Όταν το ένα κόμμα λέει άλφα και το άλλο βήτα χωρίς να μπορούν να συνεννοηθούν ακόμα και στα αυτονόητα;

Σωστά όλα αυτά, αλλά υπάρχει τρόπος.
Επειδή τα ομόλογα αυτά δεν τα αγοράζουμε μόνο εμείς αλλά και οι ξένοι, μπορούμε να βασιστούμε στις δικές τους εκτιμήσεις αλλά και σε αυτές των ‘οίκων πιστοληπτικής αξιολόγησης’ (Moody’s και Standard and Poor’s). [Θα σου πω άλλη φορά Βασίλη τι είναι αυτοί οι οίκοι, τι κάνουν και πώς το κάνουν, αλλά και πόσο υπεύθυνοι είναι και οι ίδιοι για την παρούσα οικονομική κρίση].

Μπορούν λοιπόν οι οίκοι αυτοί να υποβαθμίσουν τη χώρα στη Β’ εθνική ή να την ανεβάσουν στην Α’. Οι αξιολογήσεις τους αυτές διαμορφώνουν σε μεγάλο βαθμό τις προσδοκίες των επενδυτών, και κατά συνέπεια τις τιμές και τις αποδόσεις των ομολόγων. Όταν λοιπόν βλέπεις ότι οι αποδόσεις των Ελληνικών ομολόγων είναι κατά αρκετές μονάδες παραπάνω από αυτές των Γερμανικών, τότε ξέρεις ότι κάποιο λάκκο έχει η φάβα των προοπτικών της Ελληνικής οικονομίας. Και έτσι δεν αγοράζεις. Όσο πιο επιφυλακτικός είσαι, τόσο μεγαλύτερη η προσπάθεια του ‘πωλητή’ να σου πουλήσει. Και όσο μεγαλύτερη η προσπάθειά του, τόσο πιο επιφυλακτικός γίνεσαι. Εδώ μπαίνει ο ρόλος των ‘προσδοκιών’ και του αποσταθεροποιητικού τους χαρακτήρα. Αυτό που μας οδήγησε στην παρούσα κρίση.

Χάνοντας λοιπόν, δικαιολογημένα, την εμπιστοσύνη σου στο τραπεζικό σύστημα, τον κινητήρα της οικονομίας, σήκωσες τα λεφτά, τα έκρυψες στη ντιβανοκασέλα, και αποφάσισες να σταματήσεις να ξοδεύεις Βασίλη.

Επανέρχομαι από βδομάδας, πρώτα ο Θεός, να σου εξηγήσω πώς μέσα από αρνητικές προσδοκίες και έλλειψη εμπιστοσύνης μπορεί να περάσουμε από μια χρηματοπιστωτική φούσκα σε κρίση της πραγματικής οικονομίας.
Πώς φτάσαμε εδώ που φτάσαμε.
Και πώς έχασες τη δουλειά σου.
Τα λέμε.

Η. Χαραλαμπίδης

Keynesianism (ή καστανάδες και σελέμηδες)

Πολύς λόγος γίνεται τελευταία, Βασίλη, περί Κεϋνσιανισμού.
Τι ‘φρούτο’ είναι πάλι αυτό; θα μου πεις.
Το έχει καταγράψει ο Μπαμπινιώτης;
Πού κολλάει στο καινούργιο μου λεξιλόγιο της εκλογομανίας, των κουκουλοφόρων, της σημειολογίας, των σηματοδοτήσεων, των στοιχημάτων και των αποκωδικοποιήσεων;

Σχετικά με τις ‘αποκωδικοποιήσεις’, είπε προχθές ο Καραμανλής ότι θα κάνει ό,τι χρειάζεται για να αντιμετωπίσει την οικονομική κρίση χωρίς να αναλογιστεί το πολιτικό κόστος. Και η πάντα χαμογελαστή Πηνελόπη Γαβρά της ΝΕΤ ζήτησε απ’ τον ανταποκριτή της στις Βρυξέλλες να της το ‘αποκωδικοποιήσει’!

Αλλά πίσω στον Κέυνς.
Ο John Maynard Keynes ήταν ένας από τους μεγαλύτερους οικονομολόγους του 20ου αιώνα. Για πολλούς, ίσως ο σημαντικότερος. Χιλιάδες σελίδες το έργο του, αλλά η σημαντικότερη συμβολή του ήταν το βιβλίο του «Η Γενική Θεωρία της Απασχόλησης, του Τόκου και του Χρήματος». Δύσκολο έργο, ακόμα και για οικονομολόγους, αλλά η κεντρική του ιδέα απλή: Σε περιόδους ύφεσης, ο ρόλος του Κράτους πρέπει να είναι ουσιαστικός. Όταν η συνολική ενεργός ζήτηση υπολείπεται της παραγωγικής δυναμικότητας της οικονομίας, σε απλά Αγγλικά όταν ζητάς Βασίλη λιγότερο σαπούνι απ’ ότι η σαπωνοποιία μπορεί να φτιάξει, τότε έρχεται το Κράτος αρωγός και με δημόσιες επενδύσεις σε δρόμους, λιμάνια, σχολεία, νοσοκομεία κλπ μοιράζει στον κόσμο λεφτά. Με τα λεφτά αυτά θα ζητήσεις περισσότερο σαπούνι και έτσι το εργοστάσιο θα πάρει ξανά μπροστά και θα σε ξανα-προσλάβει.

Καλό θα ήταν βέβαια οι επενδύσεις αυτές να είναι παραγωγικές και καλά σχεδιασμένες έτσι ώστε να αυξήσουν μακροχρόνια την παραγωγική δυναμικότητα της οικονομίας. Αλλά και να μην είναι, ακόμα και να βάζει η κυβέρνηση τον κόσμο να σκάβει τρύπες στα χωράφια, όπως είπε ο Κέυνς, και αυτό αρκετό είναι για να ξαναπάρει ‘μπρος η οικονομία.

Θα μου πεις τώρα βέβαια πού θα βρει το Κράτος τα λεφτά; Δύο τρόποι υπάρχουν: να δανειστεί ή να ‘κόψει’ νέο χρήμα. Και οι δύο πολιτικές έχουν τα προβλήματα τους αλλά το κόστος των προβλημάτων αυτών, σε περιόδους κρίσης, είναι πολύ μικρότερο από το όφελος της επανενεργοποίησης της οικονομίας.

Η Κεϋνσιανή συνταγή δούλεψε καλά στο παρελθόν, όταν όμως οι οικονομίες ήταν πολύ πιο κλειστές απ’ ότι σήμερα. Τότε, τα οφέλη από τις δημόσιες αυτές επενδύσεις παρέμεναν σε μεγάλο βαθμό ‘μέσα’ στις χώρες που τις έκαναν, και τα οφέλη τα απολάμβαναν οι πολίτες που είχαν χρηματοδοτήσει τις επενδύσεις με τους φόρους τους. Σε μια ανοιχτή, παγκόσμια, οικονομία όμως, τα οφέλη αυτά διαχέονται πολύ ευρύτερα και αυτοί που τα απολαμβάνουν μπορεί να βρίσκονται, και συνήθως βρίσκονται, σε τρίτες χώρες.

Άλλος κερνάει και άλλος πίνει που λέμε (ή το γραφικότερο..).

Για παράδειγμα, φτιάχνει η Γερμανία ένα αυτοκινητόδρομο, με δημόσιο χρήμα, απ’ τον οποίο επωφελούνται Κινέζοι εξαγωγείς που μεταφέρουν προϊόντα προς πώληση στη Γαλλία. Κατασκευάζει η Ολλανδία ένα λιμάνι απ’ όπου περνούν Αμερικάνικα κοντέινερς με προορισμό την Ελβετία.

Γι αυτό λοιπόν το λόγο ακούς καθημερινά πλέον Βασίλη ότι η έξοδος από την κρίση απαιτεί συντονισμένες προσπάθειες. Διαφορετικά έχουμε το πρόβλημα του free rider, του σελέμη που λέμε. «κάνε το παγώνι, άσε τον άλλο να βγάλει τα κάστανα απ’ τη φωτιά κι εμείς τα τρώμε όταν έχουν κρυώσει».

Στη συγκεκριμένη σημερινή συγκυρία, ο καστανάς είναι η Αμερική και ο σελέμης η Ευρώπη. Ο πρώτος ξοδεύει τρισεκατομμύρια. Η δεύτερη κάνει το παγώνι.
Και καλά κάνει εδώ που τα λέμε.
«εσύ τα έκανες, εσύ τώρα να τα καθαρίσεις» είναι η ανομολόγητη βέβαια θέση της.
Και είναι σωστή.

Η. Χαραλαμπίδης

Προβλέψεις

(Μαραθώνιος Ρότερνταμ 2008. Ο παππούλης δίπλα μου είναι συνομήλικος του Pierce Brosnan!) ~~ Παρ’ όλο που δεν φιλοξενώ γράμματα αναγνωστών αποφάσισα να ανεβάσω το παρακάτω. Όχι για να κάνω διαφήμιση στο Σταυράκο (που με κάνει περήφανο φυσικά) αλλά γιατί όταν για χρόνια διατυμπάνιζα, μέσω οικονομικής ευημερίας, την επερχόμενη οικονομική/ναυτιλιακή κρίση, πολλοί με αποκαλούσαν «Κασσάνδρα». ~~

Κύριε Καθηγητά καλημέρα

Αν και δεν επικοινωνώ μαζί σας όπως θα έπρεπε, συχνά σας έχω στο μυαλό μου, ειδικά τώρα με τη κρίση στη ναυτιλία, θυμούμενος αυτά που μας διδάξατε στο μάθημα του MEL στο ALBA το 2006. Χαίρομαι που το έκανα αυτό το μάθημα μαζί σας. Ήταν το μόνο που πήρα από το shipping ως απόφοιτος ALBA. Θυμάμαι επίσης συχνά τις συζητήσεις μας και τις απόψεις σας για την αγορά ακινήτων, την ναυτιλία και την παγκόσμια οικονομία. Είχατε δίκιο σε όλα. Ένας λόγος παραπάνω που σας σκέφτηκα είναι και η ανακοίνωση της υπογραφής συμβάσεως με την Cosco, η ευκαιρία για την ανάπτυξη των λιμένων, και το μέλλον του Πειραιά στον τομέα των λιμενικών υπηρεσιών που με τόση διορατικότητα υπογραμμίζατε. Είναι προφανές ότι όχι μόνο έχετε καλή ενημέρωση και γνώση της αγοράς αλλά προβλέπετε νωρίς και με ρεαλισμό αυτά που πολλοί «ειδικοί» στους χώρους των επιχειρήσεων θα ήθελαν να γνωρίζουν έγκαιρα. Έχω μάθει ότι δεν διδάσκετε πια στο ALBA αλλά θα χαιρόμουν πολύ εάν σας έβλεπα σε κάποια επίσκεψή σας. Σας προσκαλώ στην Μαρίνα Φλοίσβου στην επόμενη επίσκεψή σας, έχουμε πολύ ωραίους χώρους στην μαρίνα πλέον, εστιατόρια, εμπορικά, κ.α. Πείτε μου πότε μπορείτε. Με εκτίμηση Stavros Katsikadis Managing Director LAMDA TechnOL Flisvos Marina S.A. Paleo Faliro, 175 61, Athens, Greece Web: http://www.flisvosmarina.com/

20 Γενάρη 2009

Έξι δισεκατομμύρια απελπισμένοι σήκωσαν τα μάτια απ το βούρκο της καθημερινότητας, ψάχνοντας απεγνωσμένα την ελπίδα σ’ ένα συννεφάκι που έπλεε δειλά πάνω απ το Καπιτώλιο.
Θα τους τη δώσει;
Ναι.
Γιατί όταν πιάσεις πάτο, ο μόνος δρόμος είναι προς τα πάνω.
I stand here today humbled by the task before us, είπε.
Ένα προικισμένο άτομο.
Ένας ακαταμάχητος ρήτορας.
Ένας γεννημένος ηγέτης.
Η μεγαλύτερη και δυσκολότερη πρόκληση θα είναι να πείσει την ανθρωπότητα να συγχωρήσει τους Αμερικανούς για τα τελευταία οχτώ χρόνια.
Εγώ για ένα πράμα προσεύχομαι:
Ο Θεός να τον προστατεύσει..

Η. Χαραλαμπίδης

Ένας απλός άνθρωπος

Έχω ένα φίλο και γείτονα.
Δυο-τρία σπίτια παρακάτω.
Ένας απλός άνθρωπος.
Δέκα χρόνια τώρα, κάθε πρωί, οκτώ η ώρα ακριβώς, στα ποδήλατά μας.
-Καλημέρα Ίβο
-Καλημέρα Ηρακλή
-Βρωμόκαιρος σήμερα
-Αύριο, ακούω, θα ανέβει λίγο η θερμοκρασία
Οι ίδιες πάντα τετριμμένες κοινοτυπίες στην αρχή της μέρας.

Έτσι και χθες το απόγευμα.
Ψιλόβρεχε, κι όπως έτρεχα προς το γυμναστήριο για την καθημερινή αυτοτιμωρία μου, τον πέτυχα να γυρίζει απ τον μπακάλη με δυο βαριές σακούλες στα χέρια.
Τα ψώνια της βδομάδας.

-Τρέχεις μες στη βροχή;
-Εσύ κουβαλάς σακούλες μες στη βροχή;
(Γελάσαμε)
-Δε θα ‘πρεπε να ετοιμάζεσαι σιγά-σιγά;
-Έχουμε ώρα. Θα ‘ρθεις;
-Το ρωτάς;
-Τα λέμε τότε το βράδυ.

Λίγες ώρες αργότερα, η Φιλαρμονική του Ρότερνταμ έπαιζε το χριστουγεννιάτικο κονσέρτο της προς τιμή του.
Και όταν, στο τέλος, η ορχήστρα του αφιέρωσε το δεύτερο κονσέρτο για βιολί του Μπαχ, ένα κατάμεστο De Doelen, σε standing ovation, δεν τον άφηνε να φύγει. Γιατί δεν θέλαμε να τον χάσουμε.
Τιμήσαμε χθες βράδυ την αποχώρηση ενός απλού ανθρώπου που μέσα σε δέκα χρόνια κατόρθωσε να μεταμορφώσει το Ρότερνταμ από μια πόλη-λιμάνι σε μια απαστράπτουσα μητρόπολη.

Πόσα ακόμα έχουμε να μάθουμε από τους δυτικούς για την απλότητα, τους χαμηλούς τόνους, τη σκληρή δουλειά αλλά και την αποτελεσματικότητα; Πότε θα μάθουμε να μη τα παίρνουμε όλα σε προσωπικό επίπεδο; Πότε θα καταλάβουμε ότι η φωνή, ο τσαμπουκάς και το χέρι στο τραπέζι δεν οδηγούν πουθενά; Μια ζωή τους κοροϊδεύουμε που πάνε για ύπνο από τις 10, ενώ εμείς οι καλτσάτοι* γλεντζέδες ξέρουμε να ζούμε. Αυτοί, εργατικά μυρμηγκάκια, χτίζουν πόλεις σαν το Ρότερνταμ. Τις καμαρώνουν και τις προστατεύουν ως κόρη οφθαλμού. Εμείς έχουμε την ομορφότερη πόλη στον κόσμο. Και την καίμε μέσα σε μια νύχτα.

Τον κοίταζα όπως συνέχισε το δρόμο του, κουβαλώντας τις σακούλες με τα ψώνια του.
Μέσα στο ίδιο τριμμένο μαύρο παλτό που τον ξέρω 10 χρόνια τώρα.
Τυλιγμένος στο ίδιο κόκκινο κασκόλ που τον βλέπω 10 χρόνια τώρα.
Ένας απλός άνθρωπος.
Ivo Opstelten τον λένε τον γείτονά μου.
Ο Δήμαρχος του Ρότερνταμ.

Η Χαραλαμπίδης

*το άκουσα κι αυτό πρόσφατα. Καλτσάτο είναι το πρώτο τραπέζι πίστα. Γιατί; Μα γιατί αν κάθεσαι εκεί ανεβάζεις το πόδι σου και βλέπουν έτσι οι θαμώνες την.. κάλτσα σου!

Τα άλλα τα παιδιά

Χαίρομαι όταν ο Βασίλης διαβάζεται από επαΐοντες.
Όπως ο Κωστής Χατζηδάκης.
Ο Υπουργός Μεταφορών, για όσους δεν τον γνωρίζετε.
Σας συστήνω να διαβάσατε το χθεσινό του άρθρο «η Ελλάδα δεν είναι για κάψιμο» (http://www.khatzidakis.gr/) σαν συνέχεια του δικού μου «Athens aflame» παρακάτω.

Για του λόγου το αληθές, για όσους αμφισβήτησαν αυτά που έγραψα στο άρθρο αυτό, χθες οι Moody’s υποβάθμισαν την πιστοληπτική ικανότητα της χώρας, περιγράφοντάς την ως ασταθή, με σαφή αναφορά στην έκρυθμη κατάσταση που επικρατεί στην Αθήνα το τελευταίο δεκαπενθήμερο.

Βλέπω με θλίψη τα παιδιά στους δρόμους.
Αλλά βλέπω και κάποια άλλα παιδιά.
Αυτά πού σκυμμένα νύχτα-μέρα πάνω σ’ ένα βιβλίο θα κατακτήσουν τελικά τη ζωή.
Αυτά που γνωρίζουν ότι κανείς δεν χρωστάει σε κανένα τίποτα.
Ότι κανείς δεν γεννιέται με κληρονομικά δικαιώματα στη ζωή.
Αυτά που ξέρουν ότι τα πάντα μπορεί να κατακτηθούν αλλά μόνο με σκληρή δουλειά.
Τα παιδιά αυτά έχουν και όνειρο, και ελπίδα, και προοπτική.
Με ή χωρίς οικονομική κρίση.
30 χρόνια εκπαιδευτικός, έχω ‘φτιάξει’ πάνω από 3000 τέτοια παιδιά.
Τα γνωρίζω ένα προς ένα.
Διοικητές, πολιτικοί, ακαδημαϊκοί.
Ρυθμίζουν τις τύχες μας.
Και είμαι περήφανος για το καθένα απ αυτά.
Δεν άκουσα όμως κανέναν, αυτές τις μέρες, να μιλάει και γι αυτά τα παιδιά.
Δεν άκουσα κανέναν να θέλει να ‘σκύψει’ πάνω κι απ’ αυτά τα παιδιά.
Και να τα ρωτήσει τη γνώμη τους για όλα όσα συμβαίνουν.
Δεν έχουν άραγε κι αυτά κάτι να πουν;

Η. Χαραλαμπίδης

Athens aflame

Σκέφτηκα πολύ αν θα ‘πρεπε να γράψω τις μέρες αυτές.
Άλλωστε, τι θα ‘χα να πω που δεν το ‘χω ήδη πει τα τελευταία 4 χρόνια;
Ότι γίναμε πάλι διεθνώς ρόμπα;
Ότι για μια βδομάδα γίναμε πρωτοσέλιδα σε όλες τις εφημερίδες του κόσμου;
Ότι μας χαρακτήρισαν ασταθείς, αναξιόπιστους και με ‘ιδιαιτερότητες’;
Ότι δεν θα μπει πλέον δεκάρα ξένου θεσμικού επενδυτή στο Ελληνικό χρηματιστήριο;

Αλλά τι σημασία έχουν όλα αυτά;
Σημασία έχει να ακολουθήσουμε τα προχθεσινά 6 σημεία του κυρίου Τσίπρα.
Που θα τα παρουσιάσει, λέει, και στον κύριο Παπούλια:
Περισσότερα λεφτά (χωρίς δουλειά) σε όλους, πλήρη και μόνιμη απασχόληση για όλους, απόρριψη (κατά συνέπεια) των αγορών, κλείσιμο των (οικονομικών) συνόρων μας και ενασχόληση με το βαμβάκι, τα καπνά και τις ελιές μας.
Να το πάρουμε δηλαδή λιγάκι βουκολικά, βαυκαλιζόμενοι, μέσα στην εν κρανίω τρικυμία μας, με τις αιθεροβάμονες περιπλανήσεις του Νίκου Πουλαντζά και της Ρόζας Λούξεμπουργκ στη Σορβόννη του 68.
Γιατί αυτό προτείνει, αν καταλαβαίνει και ο ίδιος τι προτείνει, ο κύριος Τσίπρας και οι ΣΥΝ αυτώ.

Το θλιβερό είναι το πόσο εύκολα οι (σήμερα τουλάχιστον) ουτοπίες αυτές, που ούτε ο ίδιος κατά βάθος δεν πιστεύει, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για μικροπολιτικό όφελος κατεβάζοντας προβληματισμένα, αλλά και ανυποψίαστα, παιδιά στους δρόμους, να κάψουν την Αθήνα.

Εγώ δεν έχω τίποτα να πω.
Με κάλυψε χθες πλήρως ο Νικολά Σαρκοζί:

«Στις δημοκρατίες, οι κυβερνήσεις αλλάζουν στις κάλπες και όχι στους δρόμους»

Η. Χαραλαμπίδης

Τα αίτια της χρηματοπιστωτικής κρίσης..

Δεν φιλοξενώ άρθρα άλλων.
Δεν ξέρω καν ποιος είναι ο συγγραφέας του παρακάτω.
Όποιος και να ‘ναι, συγχαρητήρια και πλήρη συγγραφικά δικαιώματα αποδίδονται in full.
Δεν άντεξα τον πειρασμό να το βάλω.
Από τις χιλιάδες ερμηνείες που έχουμε πρόσφατα διαβάσει για τη χρηματοπιστωτική κρίση, αυτή είναι σίγουρα η πειστικότερη.
Απολαύστε την.
~~

November 20 (Bloomberg) -- The Somali pirates, renegade Somalis known for hijacking ships for ransom in the Gulf of Aden, are negotiating a purchase of Citigroup.

The pirates would buy Citigroup with new debt and their existing cash stockpiles, earned most recently from hijacking numerous ships, including most recently a $200 million Saudi Arabian oil tanker. The Somali pirates are offering up to $0.10 per share for Citigroup, pirate spokesman Sugule Ali said earlier today. The negotiations have entered the final stage, Ali said. «You may not like our price, but we are not in the business of paying for things. Be happy we are in the mood to offer the shareholders anything», said Ali.

The pirates will finance part of the purchase by selling new Pirate Ransom Backed Securities. The PRBS's are backed by the cash flows from future ransom payments from hijackings in the Gulf of Aden. Moody's and S&P have already issued their top investment grade ratings for the PRBS's.

Head pirate, Ubu Kalid Shandu, said "we need a bank so that we have a place to keep all of our ransom money. Thankfully, the dislocations in the capital markets have allowed us to purchase Citigroup at an attractive valuation and to take advantage of TARP capital to grow the business even faster".

Shandu added: "We don't call ourselves pirates. We are coastguards and this will just allow us to guard our coasts better".

Αλέξης Τσίπρας et al

Έξυπνο παιδί.
Διαβασμένος, ετοιμόλογος, και ψύχραιμος.
Κουλ, που λέμε.
Και παν’ απ’ όλα ικανός να συνθέτει και ν’ αναλύει τη ‘μεγάλη εικόνα’.
Σπάνια χαρίσματα στην εποχή μας.

Τον φαντάζομαι σε δέκα χρόνια από τώρα, αν άφηνε τις ανοησίες του τύπου «εμείς είμαστε από άλλο ανέκδοτο» και έβαζε γραβάτα.
[γιατί αν δεν το κάνει , φοβάμαι πως θα παραμείνει ‘ανέκδοτο’]

Γράφοντας το ‘ακρίδες και μέλι’ παρακάτω, μου ‘ρθε πάλι στο νου το κόμμα του, αλλά και ένα απ’ τα στελέχη του. Και για να μην λέω πάλι ονόματα, και να εξάπτω τη φαντασία σας, ας τον πούμε «ο κύριος κουκουλοφόρος».

Κάθε φορά που τον ρωτάνε αν καταδικάζει τη βία των κουκουλοφόρων, η απάντηση του είναι πάντα η ίδια: «πρέπει να καταδικάζουμε κάθε μορφής βία, συμπεριλαμβανόμενης και της κρατικής».
Συνηθισμένη πρακτική για να μην παίρνουμε θέση όταν δεν μας βολεύει:
Αχλάδια και μήλα μαζί, έτσι ώστε να μη μπορούμε να προσθέσουμε.
Ή να συμψηφίσουμε.[1]

Και δεν έχει βρεθεί μέχρι στιγμής ένας χριστιανός να τον ρωτήσει:
Κύριε Κουκουλοφόρε, αν υποθέσουμε ότι η συντεταγμένη Πολιτεία στην οποία δημοκρατικά έχουμε επιλέξει να ζήσουμε αποδέχεται αυτό που εσείς ονομάζετε ‘κρατική βία’, τότε καταδικάζετε ή όχι τη βία των κουκουλοφόρων;

Πολύ θα μ’ ενδιέφερε ν’ ακούσω την απάντησή του.
Κατά προτίμηση προεκλογικά..

Η. Χαραλαμπίδης
[1] non-additive utility functions το λένε αυτό κάποιοι οικονομολόγοι.

Locusts and honey

Στα 20 της αποφάσισε να κάνει εγχείρηση αλλαγής φύλου.
Έτσι έγινε, νόμιμα, ο Thomas Beatie.
Αμερικανός.
Αποφάσισε όμως να κρατήσει και το γυναικείο αναπαραγωγικό της σύστημα γιατί, λέει, θα μπορούσε κάποτε να θελήσει να κάνει παιδί.
Έτσι κι έγινε.
Παντρεύτηκε τη Νάνσυ, αγόρασαν σπέρμα, και έκαναν ένα κοριτσάκι.
Δώδεκα χρονών είναι σήμερα το παιδί και πάει σχολείο.
Κι εκεί, θα πρέπει να απαντήσει στους συμμαθητές του –το ίδιο το παιδί και όχι ο Θωμάς- ποιος είναι ο μπαμπάς του και ποια η μαμά του.
Ο Θωμάς είναι και πάλι έγκυος.
Και βγήκε να το διαφημίσει περίφανα σε εφημερίδες και κανάλια.
Οι κιτρινοφυλλάδες το έκαναν πρώτη είδηση.
Το ίδιο όμως έκανε και το BBC.
Και αυτό δεν μου άρεσε καθόλου.
Μετά από πολύ σκέψη λοιπόν έγραψα το παρακάτω γράμμα.
Σχόλια ευπρόσδεκτα.
~~

Mr. Mark Thompson
Director General
British Broadcasting Corporation
Broadcasting House, Portland Place
London W1A 1AA
United Kingdom

Re: http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/7728513.stm

Sir:

Shemales they are called.
Interestingly, they are not as few as one might think.
Inter alia, as I am told, they enjoy great sex.

"Abyss is the human mind" we use to say in Greek.

Who is to say what is right and what is wrong?
Who is to decide what is sick and what is healthy?
Isn't democracy and 'life' itself all about diversity and pluralism?
This is indeed so.
However, the minute we agree to be (and remain) members of an organised society, we also tacitly agree to go by its norms.
One of such norms is that deviant behaviour is acceptable -I would say it should be tolerated- as long as it does not provoke or offend commonly accepted societal conventions (Το κοινό αίσθημα for your Greek readers).
If we do not accept this fundamental principle, the alternative is simple:
John the Baptist has offered it to society: locusts and honey in the desert.
This note is not therefore about Mr. Beatie's deviation; this I respect, as long as the health care system he has used to pursue it is not funded by taxpayer money; something like this would make me a very unhappy taxpayer.
The note is about your decision to publicize his deviation to the millions of readers of your site; to raise his deviation to an issue worth reading about.
In other words, this note is about the role of the media -even those as respected as your good selves- in an organized society.
Mr. Beatie's deviation is respected and accepted.
Your article is not.

Sincerely,

HE Haralambides
Rotterdam
The Netherlands

PS: I leave publication of the above at your discretion and courage!

Πέτρος Τατούλης

Γιατί;
Γιατί η ομερτά;
Γιατί κρύβονται όλοι πίσω από το δάκτυλό τους και δεν τον ξεσκεπάζουν;
Τον Βασίλη περιμένετε να το κάνει;
Ε, λοιπόν για κάντε κλικ εδώ:
http://www.greekliberals.net/civilaction/content/view/454/209/

Είναι η ιστοσελίδα του δεύτερου συνεδρίου της Φιλελεύθερης Συμμαχίας στις 18 Οκτωβρίου.
Εκεί, ανάμεσα στους ομιλιτές, θα βρείτε τον κύριο Τατούλη αλλά και άλλα ‘ενδιαφέροντα’ ονόματα...
Γιατί λοιπόν η ομερτά και ποιον εξυπηρετεί;

Η. Χαραλαμπίδης

Νότια Οσετία

Ρωσία. Η τρομαχτικότερη πολεμική μηχανή στον πλανήτη.
He flexed his muscles.
Έκανε ποντίκι, ο Πούτιν, όπως λέμε εμείς.
Επίδειξη στρατιωτικής ισχύος είναι.
Προς γνώση και συμμόρφωση.
Γεωργιανών και ‘άλλων’.
Disproportionate. Είπε ο Πλανητάρχης και η Κοντή Λίζα.
Έπρεπε δηλαδή να το κάνει πιο ‘ήπια’ και πιο συγκρατημένα.
Λίγο έγκυος, που λέμε.[1]

Η ενέργεια του Πούτιν ήταν αναμενόμενη.
Είχε προειδοποιήσει ότι θα το κάνει, πολλές φορές, αλλά και τη στιγμή που η Αμερική και κάποιες χώρες της ΕΕ αναγνώριζαν το Κόσσοβο.
-Το Κόσσοβο είναι ιδιάζουσα περίπτωση, είχε πει τότε η Κοντή Λίζα.
-Και αναγνωρίζοντάς το δεν σημαίνει ότι ενθαρρύνουμε άλλα αποσχιστικά κινήματα, είπε.
Η Νότια Οσετία όμως φαίνεται πως δεν είναι ιδιάζουσα περίπτωση, γιατί ή ίδια κάλεσε τους Ρώσους να σεβαστούν την εδαφική ακεραιότητα της Γεωργίας!
Και οι Ρώσοι βέβαια είδατε που τη γράψανε.
Και αυτήν, και την αντιπροσωπεία της ΕΕ, και το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Θα μπορούσε να μου πει κάποιος ποια είναι η διαφορά μεταξύ Κοσσόβου και Οσετίας;
Τουλάχιστον οι Οσέτιοι, φυλή του Καυκάσου, είναι Έθνος, σε βάθος αιώνων, με δική τους γλώσσα και –μας αρέσει δεν μας αρέσει- Ρώσοι πολίτες είναι οι πιο πολλοί, με Ρωσικά διαβατήρια.

Αλλά ποιος υποδαυλίζει και παρακινεί τέτοιες καταστάσεις;
Ποιος ενθαρρύνει μικρές χώρες να προκαλούν και να γίνονται προβοκάτορες;
Γιατί, δεν κατάλαβα, από πού κι ως πού, όταν μίλησε χθες στο ΒΒC ο Σακασβίλι είχε πίσω απ την πλάτη του τη σημαία της Ευρωπαϊκής Ένωσης;
Πόσο αφελής πρέπει να’ σαι για να προκαλείς με τέτοιο τρόπο μια υπερδύναμη σαν τη Ρωσία;

-Διακηρύξτε εσείς την ανεξαρτησία σας και ‘δω είμαστ’ εμείς. Είπαν στο Κόσσοβο.
-Προβοκάρετε την Ελλάδα κι εδώ είμαστε ‘μεις. Όταν έρθει η ώρα να κάτσουμε στο τραπέζι στο Βουκουρέστι θα ενδώσουν και δεν θα βάλουν βέτο οι Έλληνες. Είπαν στους Σκοπιανούς.
-Μη φοβάστε. Ελάτε στο ΝΑΤΟ κι εδώ είμαστε ‘μεις. Είπαν στους Γεωργιανούς.

Και ιδού τ’ αποτελέσματα.
Η Σερβία δεν θα μπει στην ΕΕ αν η τελευταία αναγνωρίσει το Κόσσοβο (που δεν θα γίνει ποτέ φυσικά, μιας και αυτό απαιτεί ομοφωνία).
Τα Ρωσικά στρατεύματα θα παραμείνουν στην Οσετία για να ‘προστατεύσουν’ Ρώσους πολίτες. Όπως ακριβώς έγινε με την εισβολή των Τούρκων στην Κύπρο. Στο δημοψήφισμά τους οι Οσέτιοι προέκριναν την ένωσή τους με τη Ρωσία. Πιθανότατα αυτό και θα γίνει, μιας και επανασύνδεση με τη Γεωργία είναι πλέον αδύνατη.
Όσο για τους Σκοπιανούς, τον περασμένο Ιούνιο σας είχα πει (αλλά δεν το είχα γράψει) ότι, αμέσως μετά το Βουκουρέστι, αμερικανός καθηγητής, με ‘μυστήριες’ διεθνείς δραστηριότητες, όπως ελέχθη, είχε γράψει ένα εκτενές άρθρο στο Der Spiegel, λέγοντας πως το επόμενο βήμα των Σκοπιανών θα έπρεπε να είναι το να εγείρουν θέμα μακεδονικής μειονότητας.
Όπως ακριβώς και έγινε.
Χρειάζεται να προσθέσω κάτι άλλο;


Η Χαραλαμπίδης

[1] για να πούμε και του στραβού το δίκιο, μπορεί να είναι κι έτσι. Ακούω πως Ρωσικά μαχητικά χτύπησαν στόχους στη Νοτιοδυτική Γεωργία, προσπαθώντας να ‘βρουν’ τον πετρελαιαγωγό Μπακού-Σεϋχάν. Ο αγωγός αυτός είναι ένας από τους μακρύτερους και πιο δαπανηρούς στον κόσμο. 1,700 κακοτράχαλα και δύσβατα χιλιόμετρα. Φέρνει το πετρέλαιο των Αζέριων, μέσω Γεωργίας και Τουρκίας, στη νοτιοανατολική Μεσόγειο.

Στατιστικές διαφθοράς

Άκουσα σήμερα ότι οι εξεταστές του Υπουργείου Μεταφορών, αυτοί δηλαδή που σου δίνουν ή όχι το δίπλωμα οδήγησης αυτοκινήτου, τα πιάνουν. Επίσης άκουσα ότι μέλη των οικογενειών τους έχουν, λέει, σχολές οδηγών!

What else is new?
Λες και δεν το ξέραμε, χρόνια τώρα, ότι αν δώσεις τα ‘απαραίτητα’ στο δάσκαλο, όχι μόνο δεν χρειάζεται να εξεταστείς, αλλά σου φέρνει το δίπλωμα όμορφα κι ωραία στο σπίτι με πολλές ευχαριστίες.

Είναι λοιπόν οι εξεταστές αυτοί, λέει το ρεπορτάζ, οι τρίτοι σε διαφθορά. Πρωταθλητές οι εφοριακοί, με αργυρό στους υπάλληλους της πολεοδομίας.

Αυτά εμένα με αφήνουν αδιάφορο. Αυτό που έχει ενδιαφέρον, θα συμφωνήσετε, είναι ότι όχι μόνο τα γνωρίζουμε όλα αυτά, αλλά συλλέγουμε και στατιστικά στοιχεία σε βάθος χρόνου!
Χρονολογικές σειρές, που λέμε.
Κάνα οικονομετρικό μοντέλο μας λείπει μόνο, αλλά πού θα πάει θα το δούμε κι αυτό.
Τι έγινε εκείνο το "μέτωπο κατά της διαφθοράς" Κύριε Πρωθυπουργέ;

Η. Χαραλαμπίδης

Euro 2008: Σουηδία-Ελλάς 2-0

Ή του ύψους, ή του βάθους.
Ποια άλλη χώρα έχει τέτοιες εκφράσεις;

-Τέτοιο ποδόσφαιρο δεν θα ‘πρεπε να ‘χει θέση στη διοργάνωση. Είπε ο Ολλανδός παρουσιαστής.

Να σας πω κι εγώ κάτι;
Αν είναι να ‘χω τέτοιο ‘βάθος’, να μου λείπει το ‘ύψος’ της Λισσαβόνας.
Χίλιες φορές η μετριότητα της σταθερότητας.
Που προάγει την έρευνα, την ανάπτυξη και την πρόοδο.
Και πάνω απ' όλα την αξιοπιστία.
Ή μήπως κάνω λάθος;

Η. Χαραλαμπίδης

Αλαβανισμός

Στη Βουλή, ο Σαρκοζί κατέβηκε και χαιρέτισε τα πρώτα έδρανα.
Παπανδρέου, Κακλαμάνη, Έβερτ, Παπουτσή, κλπ.
Ο Κύριος Αλαβάνος καθόταν πιο πίσω κι έτσι κατέβηκε το διάδρομο να χαιρετίσει κι αυτός.
Με ανοιχτό πουκαμισάκι και μπλουτζίν.
Ή, αν δεν ήταν μπλουτζίν, ήταν κάτι αντίστοιχο που είχε να σιδερωθεί γύρω στους έξη μήνες.

Και κάτι ακόμα που έχει κι αυτό ενδιαφέρον.
Όταν ο Σιούφας προσκάλεσε τον Σαρκοζί να λάβει το Βήμα ενώπιον του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας Κάρολου Παπούλια, στην αναφορά του ονόματος του Προέδρου μας όλη η Βουλή χειροκρότησε.
Εκτός από τον Κύριο Αλαβάνο.
Θα μου πεις τώρα, με το παντελόνι του Κυρίου Αλαβάνου ασχολείσαι;
Όχι βέβαια.
Μόνο με την κουκούλα του.
Και όσο δεν τη βγάζει, ή δεν την καταδικάζει, και όσο υπάρχουν κάποιοι που εξακολουθούν να του δίνουν μικρόφωνο, εγώ θα ασχολούμαι.

Η. Χαραλαμπίδης

Ελλάς-Γαλλία-Νέα Συμμαχία

Ο πωλητής απασών των πωλητών.
Ο ηγέτης απασών των ηγετών.
Το δικό μας το παιδί.
Ο συμπατριώτης μας από τη Θεσσαλονίκη.
Σε 20 λεπτά τα είπε όλα.
Αυτά που θέλαμε να ακούσουμε κι ακόμα παραπάνω.
Κρεμάστηκε η Ελλάδα από τα χείλη του.
Για την Ευρωπαϊκή Άμυνα: «η Ευρώπη είναι η μεγαλύτερη και ισχυρότερη οικονομική δύναμη στον κόσμο. Αλλά τι δύναμη είμαστε αν δεν μπορούμε από μόνοι μας να εγγυηθούμε την ασφάλειά μας;»
Για τη Μεσογειακή Ένωση: «θέλοντας να γυρίσουμε την πλάτη στο παρελθόν μας (σ.σ. αποικιοκρατία), παρά λίγο να γυρίσουμε την πλάτη στο μέλλον μας».
Για την Ένταξη της Τουρκίας: «ούτε κι εδώ διαφωνούμε», είπε με ένα παμπόνηρο χαμόγελο. «Γιατί σαν μισός Έλληνας ξέρω καλά πώς γίνεται άλλα να λες δημόσια κι άλλα να εννοείς..» [σ.σ. ιδιαίτερη σχέση θέλει η Γαλλία, ένταξη (λέμε ότι θέλουμε..) εμείς].
Για το Σκοπιανό: «Θυμάστε τι είπα στο Βουκουρέστι. Η Γαλλία ‘διάλεξε’ Ελλάδα..»

Πάνω απ’ όλα όμως, εκείνο που πούλησε ήταν η προσωπική του γοητεία:
-Χώθηκε μεσ’ στο πλήθος να σφίξει χέρια (σε απόγνωση των ανδρών ασφαλείας του) όταν άκουσε ‘vive la France’ απ’ τους πιτσιρικάδες στο πεζοδρόμιο.
-Μασουλούσε όταν τον προσφωνούσε ο Παπούλιας στο γεύμα.
-Μαύρο δερμάτινο πλεκτό χαϊμαλί στο δεξί καρπό.
-Και το φανελάκι για λίγο jogging στο τέλος.

-Είδες τι μπορεί να κάνει μια Κάρλα Μπρούνι; μου ‘πε με παράπονο ο Περικλέας μου, όπως ρουφούσαμε ένα παγωμένο Βαρέλι Σιγάλα κάπου ‘κει ανάμεσα Καλλιθέας και Μοσχάτου..

Φρεγάτες, μαχητικά Ραφάλ, αντιαρματικά, APCs.
Tα πάντα για χάρι του.
Αλλά να μη μας φέρει την Κάρλα στην Αθήνα;
Αυτό δεν θα του το συγχωρήσουμε ποτέ.
Jamais!

Η. Χαραλαμπίδης

Βαγγέλης Μεϊμαράκης

Τον έφερε’ και τον ‘παρέδωσε’ στη Βουλή των Ελλήνων μετά βαΐων και κλάδων ο Βαγγέλης.
-Πού να το φανταζόταν ο παππούς μου, είπε ο Σαρκοζί, όταν πριν από 35 χρόνια άφηνε τη Θεσσαλονίκη, ότι ο μικρούλης εγγονός του που τον υπεραγαπούσε θα επέστρεφε ως Πρόεδρος της Γαλλίας;
Και πού να το φανταζόταν ο Βαγγέλης, σκέφτηκα εγώ, ότι 35 χρόνια μετά τις ντουντούκες και τις αφίσες της Παντείου το 1974, έ Βαγγέλη, θα παρελάμβανε τον Σαρκόζι σαν Υπουργός Άμυνας;
Έχει ο καιρός γυρίσματα.

Η. Χαραλαμπίδης

Κουκουλοφόροι

Δημοκρατία.
Όπως έχουμε ξαναπεί, στη χώρα μας δημοκρατία είναι να κάνεις ό,τι σε φωτίσει ο Θεός.
Αν είσαι φοιτητής πιάνεις τον πρύτανη του ΑΠΘ απ το λαιμό να τον πνίξεις. Τα κάνεις όλα λίμπα στη Νομική και στο Πανεπιστήμιο Πειραιά.
Καις τη σημαία της χώρας σου στον άγνωστο στρατιώτη.
Πετροβολάς βιτρίνες και καταστρέφεις ιδιωτική και δημόσια περιουσία.
Το μόνο που χρειάζεσαι είναι μια κουκούλα, κάνα τσεκούρι, μερικούς λοστούς, κάνα δυο αλυσίδες και τα συναφή.
Και κανείς ποτέ δεν σε πειράζει.
Γιατί αυτό θα ήταν φασιστικό και κρατική βία.
Χρόνια τώρα, Βασίλη, με ρωτάς ποια είναι τα παιδιά αυτά.
Και χρόνια τώρα σου απαντώ ότι ρωτάς τον λάθος άνθρωπο.
Ρώτησε καλύτερα τον κύριο Αλαβάνο.
Που τα παροτρύνει και τα υποθάλπει.
Ή, ακόμα καλύτερα, ρώτησε τα ΜΜΕ εκείνα που εξακολουθούν να του δίνουν βήμα και μικρόφωνο. Και έτσι, υπόσταση.


Η. Χαραλαμπίδης

Αλέκος Αλαβάνος

Τι σφαλιάρα κι αυτή!
Τραντάχτηκε το Κοινοβούλιο.
«εγώ δεν είμαι παιδί του κομματικού σωλήνα» είπε ο Γιώργος Αλογοσκούφης στον Κύριο Αλαβάνο. «εσείς να μας πείτε πού και πότε έχετε δουλέψει στη ζωή σας».
«το βιογραφικό μου είναι στην ιστοσελίδα της Βουλής» ήταν το μόνο που είχε να αντιπαραθέσει ο Κύριος Αλαβάνος.
Ανέτρεξα λοιπόν και το βρήκα.
Στην ιστοσελίδα του Συνασπισμού.
«έχει εργαστεί ως οικονομολόγος και δημοσιογράφος» λέει το βιογραφικό.
Πού και πότε εργάστηκε ο Κύριος Αλαβάνος είναι άνευ σημασίας φαίνεται και έτσι δεν αναφέρονται..
«έχει εργαστεί ως οικονομολόγος και δημοσιογράφος»
Εγώ μια φορά ησύχασα.
Τι, έτσι εύκολα νομίζεις ότι μπαίνεις στη Βουλή κύριε Αλογοσκούφη;

Η. Χαραλαμπίδης